menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Retorikte Sol, Siyasette Devlet: Ali Haydar Fırat’ın “Yurtseverliği” Kimin Yurtseverliği?

25 0
02.07.2026

Türkiye siyasetinde kavramlar hiçbir zaman yalnızca kavram değildir. Her kavram, ait olduğu tarihsel bağlamla, temsil ettiği sınıfsal yönelimle ve kurduğu siyasal ilişkiyle anlam kazanır. Bu nedenle bugün “yurtseverlik”, “emperyalizm”, “kamuculuk”, “Cumhuriyet”, “ulus devlet” ya da “yeni düzen” gibi kavramları art arda sıralamak, tek başına bir siyasal aidiyetin kanıtı değildir. Asıl belirleyici olan, bu kavramların hangi tarihsel gerçekliği açıklamak için kullanıldığı ve kimi görünür, kimi görünmez kıldığıdır. Ali Haydar Fırat’ın “Yeni Dönem, Yeni Düzen, Yeni CHP” başlıklı metni de tam bu nedenle dikkat çekicidir. Çünkü ilk bakışta Cumhuriyetçi ve sol bir retoriğin üzerine inşa edilmiş gibi görünse de, metnin bütününe hâkim olan siyasal eksen, Türkiye’nin bugün yaşadığı temel çelişkileri açıklamak yerine onları perdeleyen bir işleve sahip görünmektedir.

Yazının en temel iddiası, CHP’nin kimlik siyaseti ve liberal yönelim nedeniyle tarihsel rotasından uzaklaştığı, yeniden “yurtsever” bir hatta dönmesi gerektiğidir. İlk bakışta bu tespit kulağa tanıdık gelebilir. Ancak metnin dikkat çekici yanı, Türkiye’nin içinden geçtiği siyasal rejimi neredeyse bütünüyle tartışmanın dışına itmesidir. Bugün belediye başkanlarının peş peşe tutuklandığı, seçilmiş siyasetçilerin görevden uzaklaştırıldığı, iddianamelerin aylarca hazırlanmadığı, gazetecilerin, akademisyenlerin ve muhalif siyasetçilerin yargı baskısıyla karşı karşıya kaldığı bir dönemde yazılan bir metinde, bu tabloya ilişkin neredeyse tek cümlelik yapısal bir değerlendirme bulunmaması tesadüf değildir. Çünkü metin, siyasal çatışmanın merkezini iktidarın uygulamalarından alıp muhalefetin ideolojik tercihine taşımaktadır. Böylece bugünün temel meselesi olarak otoriterleşme değil, CHP’nin geçmişte yaptığı siyasal tercihler gösterilmektedir.

Tam da bu noktada yazının, son yıllarda iktidar çevresinde geliştirilen yeni siyasal söylemle kurduğu paralellik görünür hale gelmektedir. Uzun süredir Cumhurbaşkanlığı çevresinde üretilen “Batı’nın kavramları Türkiye’yi açıklayamaz”, “yeni dünya kuruluyor”, “devlet yeniden inşa ediliyor”, “yerli ve milli paradigma” gibi tezlerle Ali Haydar Fırat’ın metni arasında yalnızca kelime benzerliği yoktur; ortak bir siyasal zemin bulunmaktadır. Her iki yaklaşım da demokrasi, hukuk devleti, kuvvetler ayrılığı ve ifade özgürlüğü gibi başlıkları ikincil, hatta tali meseleler olarak görürken; tartışmayı devletin yeniden........

© Nokta Haber Yorum