Prof. Dr. Seyithan Deliduman

Hukuk devletinin temel amacı hak ve özgürlükleri güvence altına almaktır. Ancak burada çoğu zaman gözden kaçan önemli bir soru vardır:

Bir hakkın hukuk düzeninde yer alması, o hakkın gerçekten korunduğu anlamına gelir mi?

Şüphesiz ki bir hakkın anayasal veya yasal düzeyde tanınması, hukuk devletinin vazgeçilmez ve asgari şartıdır. Hukuken tanınmayan bir hakkın korunmasından söz etmek mümkün değildir. Bu nedenle hakların mevzuatta yer alması, hukuki korumanın başlangıç noktasıdır.

Ancak modern hukuk anlayışı bakımından mesele bundan ibaret değildir.

Günümüzde hukuk yalnızca hakların teorik olarak tanınmasıyla ilgilenmemekte, aynı zamanda bu hakların bireyler tarafından anlamlı ve etkin şekilde kullanılabilmesini de gözetmektedir. Başka bir ifadeyle hukuk, sadece hakkın varlığıyla değil, o hakkın hayattaki karşılığıyla da ilgilenmektedir.

Aslında bu yaklaşım yalnızca sosyal haklara değil, bütün temel hak ve özgürlüklere uygulanabilecek genel bir ilkedir.

Örneğin adil yargılanma hakkı bakımından mahkeme kapılarının açık olması tek başına yeterli değildir. Yargılamanın makul sürede sonuçlanması, tarafların iddia ve savunmalarını etkin şekilde ortaya........

© ngazete