Prof. Dr. Seyithan Deliduman

Medeniyetin en önemli göstergelerinden biri, insan hayatını düzenleyen görünmez altyapı sistemleridir. İçme suyu şebekeleri, drenaj hatları ve kanalizasyon sistemleri bunların başında gelir. Temiz suyun güvenli şekilde ulaştırılması kadar, atık suyun ayrıştırılarak uygun kanallardan uzaklaştırılması da toplum sağlığı için vazgeçilmezdir. Nitekim modern şehirler, temiz ve kirli suyun birbirine karışmasını önleyen bu ayrıştırma mekanizmaları sayesinde yaşanabilir hale gelmiştir.

Dijital çağda benzer bir ihtiyaç, sosyal medya ve dijital iletişim alanında da ortaya çıkmaktadır. Bugün milyarlarca insanın kullandığı sosyal medya platformları yalnızca haberleşme ve eğlence araçları olmaktan çıkmış; bireysel düşüncelerin, toplumsal algıların, kültürel eğilimlerin ve siyasal tercihlerin şekillendiği küresel kamusal alanlara dönüşmüştür. Ancak bu alanların en önemli problemi, farklı nitelikteki içeriklerin aynı akış içerisinde hiçbir ayrıştırmaya tabi tutulmaksızın dolaşıma sokulmasıdır.

Bilimsel bilgi ile dezenformasyon, eğitim içerikleri ile şiddet temsilleri, estetik üretim ile yozlaştırıcı görseller, doğrulanmış haber ile manipülatif propaganda çoğu zaman aynı ekran içerisinde, aynı algoritmik akışın parçası olarak kullanıcıya sunulmaktadır. Sorunun kaynağı yalnızca zararlı içeriklerin varlığı değildir. Asıl sorun, birbirinden tamamen farklı nitelik taşıyan içeriklerin aynı dolaşım sistemi içerisinde işlenmesi ve kullanıcıların bunlara eşit mesafede maruz bırakılmasıdır.

Oysa hayatın doğal akışı içerisinde iyiler de olacaktır, kötüler de; güzeller de olacaktır, çirkinler de. Temiz olan da vardır, kirli olan da. Medeniyetin başarısı bunları bütünüyle ortadan kaldırmakta değil, uygun alanlarda yönetebilmekte ve birbirine zarar vermeyecek şekilde ayrıştırabilmektedir. Şehirlerde kanalizasyon sistemleri tam olarak bu görevi üstlenmektedir. Kanalizasyonun amacı atığı yok etmek değil, onu doğru yerde ve doğru........

© ngazete