menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Η αισθητική ομογενοποίηση του Instagram και το βλέμμα της εποχής

38 0
31.10.2026

Η αισθητική ομογενοποίηση στο Instagram προκύπτει από την υπερβολική ελευθερία εικόνων που οδηγεί σε ομοιότητες.

Ο όρος 'Instagramism' περιγράφει μια οπτική γλώσσα που αναπτύχθηκε στην πλατφόρμα, με χαρακτηριστικά όπως η συναισθηματική αλλά καθαρή εικόνα.

Η τεχνική προσαρμογή, όπως το 9:16, έχει αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την εικόνα και την αισθητική.

Η πλατφόρμα εκπαιδεύει το βλέμμα και το χέρι του χρήστη, δημιουργώντας έναν κύκλο μίμησης και αναπαραγωγής αισθητικών κανόνων.

Η ομογενοποίηση δεν αποκλείει την εμφάνιση διαφορετικών φωνών και κοινοτήτων, αλλά τις πιέζει προς αναγνωρίσιμες μορφές.

Υπάρχει ένα παράξενο σημείο στο οποίο η υπερβολική ελευθερία εικόνων αρχίζει να γεννά ομοιομορφία. Το Instagram δημιουργήθηκε ως ένα περιβάλλον όπου ο καθένας μπορούσε να δείξει τον κόσμο μέσα από τη δική του ματιά, να κατασκευάσει ένα προσωπικό αρχείο, να φωτογραφίσει την καθημερινότητα, να εκθέσει μια αισθητική, να αφηγηθεί μια ζωή. Και όμως, όσο περισσότερο εξελίχθηκε η πλατφόρμα, τόσο περισσότερο οι εικόνες άρχισαν να μοιάζουν μεταξύ τους. Τα ίδια πρόσωπα, οι ίδιες γωνίες λήψης, οι ίδιες καφετέριες, τα ίδια ξενοδοχεία, τα ίδια ηλιοβασιλέματα, τα ίδια χρώματα, τα ίδια σώματα, οι ίδιοι εσωτερικοί χώροι, η ίδια διαρκής προσπάθεια να φανεί κάτι αυθόρμητο μέσα σε μια εικόνα που έχει σχεδιαστεί με εξαιρετική ακρίβεια.

Η ομογενοποίηση αυτή δεν αφορά μόνο την αισθητική του Instagram. Αφορά κυριώς τον τρόπο με τον οποίο μια πλατφόρμα μπορεί σταδιακά να εκπαιδεύσει το βλέμμα μιας ολόκληρης εποχής.

Ο Lev Manovich χρησιμοποίησε τον όρο Instagramism για να περιγράψει μια ιδιαίτερη οπτική γλώσσα που αναπτύχθηκε μέσα στην πλατφόρμα: ατμοσφαιρικές, εξαιρετικά ελεγχόμενες εικόνες, συνήθως συναισθηματικές αλλά όχι επιθετικές, οπτικά καθαρές και αρκετά αφαιρετικές ώστε να μπορούν να ταξιδεύουν εύκολα από τη μία κουλτούρα στην άλλη. Το ενδιαφέρον βρίσκεται ακριβώς εκεί, γιατί το Instagram δεν μας έδωσε απλώς (όπως έκαναν άλλες πλατφόρμες στο πρόσφατο παρελθόν), ένα μέρος όπου μπορούσαμε να ανεβάζουμε εικόνες. Μας έδωσε και μια σειρά από έτοιμους τρόπους να καταλαβαίνουμε ποιες εικόνες αξίζει να ανεβαίνουν.

Στην αρχή ήταν το τετράγωνο κάδρο και τα φίλτρα που μιμούνταν Polaroid ή φιλμ. Μετά ήρθαν τα Stories, το κάθετο format, τα Reels, η full-screen εικόνα, τα presets, τα transitions, η αισθητική της στιγμής που στην πραγματικότητα έχει προετοιμαστεί πολύ πριν από τη στιγμή. Κάθε νέα τεχνική δυνατότητα δεν αλλάζει μόνο τη μορφή του περιεχομένου. Αρχίζει σιγά σιγά να αλλάζει και το είδος της εικόνας που θεωρούμε φυσικό.

Η αισθητική της καταστροφής: Τι θα έβλεπε ο Βάλτερ Μπένγιαμιν στην εποχή του ατελείωτου scrolling;

Η αισθητική της καταστροφής: Τι θα έβλεπε ο Βάλτερ Μπένγιαμιν στην εποχή του ατελείωτου scrolling;

Το 9:16 είναι ένα καλό παράδειγμα. Ξεκίνησε ως τεχνική προσαρμογή στην κατακόρυφη οθόνη του smartphone και μέσα σε λίγα χρόνια έγινε ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους βλέπουμε κινούμενη εικόνα. Όπως κάποτε........

© Newpost