Bugün artık yalnızca insanlar değil, duygular da içerik üretiyor. Sevinç içerik, ayrılık içerik, hastalık içerik, doğum içerik, yas içerik… Hayatın her anı kameraya göre yeniden düzenleniyor. Sürekli görünür olmanın ekonomik bir değere dönüştüğü bu düzende, görünmez kalmak neredeyse yok olmakla eş anlamlı hale geliyor. Böyle bir çağda felaketlerin de bu düzenin dışında kalmasını beklemek gerçekçi değil…

İnsan uzun zamandır yaşadığından çok, yaşadığını göstermeye çalışan bir varlığa dönüştü. Artık birçok kişi bir olayı deneyimlerken bile dışarıdan nasıl göründüğünü düşünüyor. Çünkü görünür olmak, modern dünyanın en değerli para birimlerinden biri haline geldi. Çağımızın görünmez buyruğu şöyle; varlığın kadar değil, göründüğün kadar varsın. Özellikle görünürlüğü şöhretin, kazancın ya da toplumsal yükselişin anahtarı olarak gören bazıları için bu, adeta yeni bir hayat stratejisine dönüşmüş durumda.

Üstelik toplum da artık gördüğüyle karar veriyor. Dinlemeye, anlamaya, beklemeye tahammülü giderek azalıyor. Bir film şeridi gibi akan görüntülere bakıyor, birkaç saniye içinde hükmünü veriyor ve bir sonraki görüntüye kayıyor. Bakıyor ama görmüyor; görüyor ama anlamıyor. Çünkü bakmak başka, görmek başka bir eylemdir. Görmek, aradaki boşlukları da fark etmeyi gerektirir. Oysa bugün çoğumuz yalnızca görmek istediğimizi görüyoruz.

Sosyal medyanın inşa ettiği kültürde bu eğilim, bir kişilik özelliği olmaktan çıktı; hayatın yeni normu haline geldi. Kamera artık sadece tanık değil, davranışı şekillendiren görünmez bir yönetmen.

İnsanlar yalnızca başkaları tarafından izlenmiyor; kendi hayatlarını da sanki dışarıdan izleniyormuş gibi yaşamaya başlıyor.

Fakat hiçbir davranış tek başına ortaya çıkmaz. Bir toplumda benzer refleksler giderek yaygınlaşıyorsa, orada mercek altına alınması gereken seviye bireysel davranışlar değil, onları şekillendiren, mümkün kılan kültürel iklimdir. Asıl soru şudur: Böyle bir davranış neden milyonlarca insan tarafından anlaşılabilir, hatta ilgi çekici bulunuyor? Neden milyonlarca insan, o tek kişinin çektiği videoyu izlemek için ekrana koşuyor?

Zira kameranın........

© Muhalif