MODERN İNSAN NEDEN İSLAM’I ANLAMADA ZORLANIYOR?

İslam, insanlara yalnızca inanç esaslarını ve Allah ile olan ilişkilerini sunan bir din değil; aynı zamanda insanın insanla, toplumla ve fizikî çevreyle ilişkilerini ahlâkî bir zemine oturtan bütüncül bir hayat anlayışıdır. Diğer bir deyişle, insanın Allah’la, insanın insanla ve insanın çevresiyle olan ilişkilerini tanzim eden ve insana kulluğu ve insanlığı öğreten ilke ve kuralları ihtiva eder.

Buna karşılık günümüzde özellikle de şehirleşmiş, sekülerleşmiş ve bireyselleşmiş toplumlarda yaşayan insanlardan çoğunun, İslam’ı bu muhtevasıyla bir bütün olarak anlamadığı; anlamada ve algılamada da ciddi sorunlar ve zorluklar yaşadığı görülmektedir. Bu zorluğun yalnızca bir bilgi eksikliğinden değil; psikolojik, sosyolojik ve dinî birçok etkenin birlikte etkisinden kaynaklandığı da görülmektedir.

Bunlar arasında modern insanın, ben-merkezci (egosantrik) eğilimler göstermesi; özellikle özgürlük, haz, hız ve anlık tatmin gibi değerlerin etkisinde kalışı, bu sorunu daha çok derinleştiriyor ve karmaşık hâle getiriyor. Zira İslam, insanın Allah’a; insanlara, sosyal ve fizikî çevreye karşı sorumlu olduğunu söylüyor ve bu nedenle de getirdiği ilke ve kurallara uyulmasını ondan istiyor. Buna rağmen modern insanın, İslam’ın kendisini sınırlandıran bu ilke ve kurallarını hürriyetini kısıtlayan bir “baskı” unsuru olarak algıladığı ve onun bağlayıcılığına karşı bilinçaltı bir direnç geliştirdiği görülüyor.

Modern insanı, İslâm’a karşı ilgisiz davranmaya sevk eden diğer bir etken de modernitenin, dinin kamusal alandan çekilerek bireyin hayatını kendi tercihlerine göre yaşamasını teşvik etmesidir. Başka bir ifadeyle seküler hayat anlayışının, dinin kamusal alandan çekilerek vicdanlara ve özel alanlara hapsedilmesini talep edişidir. Bu talebe karşı İslam, hayatı parçalara ayırmayarak bir bütün olarak görmekte ve bunu da “De ki: Şüphesiz benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi Allah içindir.”1 Ayetiyle ifade etmektedir. Dolayısıyla İslâm’ın bu bütüncül yaklaşımı, modern hayat anlayışına sahip kişiler tarafından “fazla kapsayıcı” ve “müdahaleci” olarak algılandığı ve bu nedenle de İslâm’ı benimsemekte zorlandıkları görülmektedir.

Ayrıca modern birey, toplumdan bağımsız bir kişilik olduğunu düşünmekte, buna karşılık Kur’an’ın Müslümandan “Müminler ancak kardeştir.”2 Bilinciyle hareket etmesini istediği bilinmektedir. Nitekim Hz. Peygamber’in “Müminler bir vücudun organları gibidir; bir organ rahatsız olursa diğerleri de bundan etkilenir.”3 Sözü de buna işaret etmektedir. Ne var ki bu talep, bireysel özgürlüğü tercih eden ve mutlaklaştıran modern zihniyete ağır gelmekte ve bu nedenle de dinî kurallara uyma, pek de cazip gelmemektedir. Üstelik bir de buna........

© Mir'at Haber