TAŞTAN ADAMA YENİLDİK Mİ?

Bir zamanlar sisteme tepkiliydik. Hem de yalnızca sistemin yanlış uygulamalarına, kötü yöneticilerine veya dönemsel haksızlıklarına değil; sistemi meydana getiren dünya görüşüne, insan anlayışına, yönetim tasavvuruna, iktisadî zihniyete ve hayatı belirleyen değerler bütününe itiraz ediyorduk. Çünkü meselemizin yalnızca iktidardaki insanların değişmesi olmadığını biliyorduk. Bir sistem insanı Allah’ın kulu olarak değil, kendi iradesinin mutlak sahibi olarak tanımlıyor; hayatı vahyin ölçülerinden bağımsızlaştırıyor, hukuku, ekonomiyi, siyaseti, eğitimi ve toplumsal düzeni ilahî ölçünün dışında kuruyorsa, bizim itirazımız o sistem içerisinde daha iyi bir yer edinmek değil, onun temel kabullerine yönelikti. İnancımız bize İslâm’ın yalnızca camide yaşanan, vicdana hapsedilen, ferdî ibadetlerden ibaret bir din olmadığını öğretiyordu. İslâm’ın insanın ahlâkından ticaretine, ailesinden hukukuna, servet anlayışından yönetim tasavvuruna kadar hayatın bütününe ölçü koyduğuna inanıyorduk. Bu sebeple meydanlarda söylediğimiz ezgiler bile bir dünya görüşünün ifadesiydi: “Doğ ey güneş, erit taştan adamı / Ve kurut taşları diken elleri.” Ve karanlığın ortasında birbirimize hatırlatıyorduk: “Bir sabah gelecek kardan aydınlık.” Bunlar bizim için yalnızca şiir değildi. Bir itirazdı. Bir iman iddiasıydı. Bir gelecek tasavvuruydu. Güneş doğacak, taşlaşmış düzen çözülecek ve insan yeniden Rabbiyle, fıtratıyla, adaletle buluşacaktı. Fakat bugün, yıllar sonra kendi vicdanımıza dönerek sormak zorundayız: Ne oldu bize? Taştan adamı güneşin eriteceğine inanırken, taştan adam mı bizi eritti? Sistemi değiştirmeye çıktığımız yolda sistem mi bizi değiştirdi?

1980’lerden 1990’lara, oradan 2000’li yılların başlarına uzanan İslâmî mücadelenin bütün insanlarını ve hareketlerini aynı çizgide görmek tarihî bakımdan mümkün değildir. Aralarında ciddi fikrî ve siyasî farklılıklar vardı. Fakat geniş bir kesimin zihninde güçlü bir ortak bilinç bulunuyordu: Müslüman, kendisine sunulan düzeni sırf mevcut olduğu için meşru kabul etmek zorunda değildi. İslâm, mevcut hayatın kenarına birkaç dinî sembol eklemek için gelmemişti. Müslümanın iddiası, sistem içerisinde kendisine daha geniş bir alan açılması, bürokraside daha fazla koltuk edinmesi, ekonomik pastadan daha büyük pay alması veya yönetici sınıflar arasına kendi insanlarını yerleştirmesi değildi. Mesele birilerinin yerine bizim geçmemiz değildi; mesele hangi ölçünün hükmedeceğiydi. Çünkü isimlerin değişmesi sistemi değiştirmez. Dün eleştirdiğimiz kurumların başına bugün bizim insanlarımızın gelmesi, o kurumların dayandığı değerleri kendiliğinden İslâmîleştirmez. İslâmî mücadele, sistemin içinde yükselme mücadelesi değil, hayatı Allah’ın ölçülerine göre yeniden anlamlandırma iddiasıydı.

Sonra şartlar değişti. Dün sistemin dışına itilenler sistemin merkezine doğru yürümeye başladı. Üniversitelerin, bürokrasinin, sermayenin, medyanın ve siyasetin kapıları açıldı. Tam burada büyük imtihan başladı. İlk zamanlarda “Bu imkânları davamız için kullanacağız” denildi. Sistemin içerisinde bulunmak bir araç olarak anlatıldı. Makamların, imkânların, ekonomik gücün ve siyasî nüfuzun hedef olmadığı, bunların İslâmî mücadeleye hizmet edeceği söylendi. Fakat tarih bize tekrar tekrar gösterdi ki araç olarak içine girilen yapı, zamanla insanın amacını yeniden tarif edebilir. Sisteme girerken onu değiştireceğimizi düşündük; fakat sistem kendi kurallarını önümüze koydu. İçerisinde kalmanın bedeli vardı: dilimizi yumuşatmak, itirazlarımızı ertelemek, bazı hakikatleri söylememek, bazı yanlışları görmezden gelmek, bazı ilişkileri korumak, bazı çıkarları kaybetmemek… Önce “şimdilik” sustuk, sonra susmaya alıştık. Önce bazı tavizleri zaruret saydık, sonra zaruretlerimiz çoğaldı. En sonunda bir zamanlar itiraz ettiğimiz şeyler hayatımızın normaline dönüştü. Sistemin en büyük başarısı Müslümanları susturması değil, sustukları hâlde hâlâ mücadele ettiklerine inandırması........

© Mir'at Haber