Demirden kelimeler tamlaması, bağlantısız ve tuhaf görünse de bu tamlama birbiriyle uyumlu iki lafızdan oluşmaktadır. Kelime dendiğinde ağzımızdan çıkan anlamlı söz bütünlüğünü anlasak da köken itibariyle kelimenin yapısı incelenmeye değerdir. Kelimenin etimolojik yapısı bir maden olan demirle yakın ilişkilidir.

Esasen kelime Arapçada, yaralama anlamına gelen klm kökünden türemiştir. Kelm, yara; kulûm ise yaralar demektir. Kökün bu manasından dolayı Zazalar, hançere ve kılıca kalme adını vermişlerdir. Yaralama ile ağzımızdan çıkan kelimenin yakın ilişkisi bulunmaktadır. Ağzımızdan çıkan sözler, bir kılıç gibi karşımızdaki kişiyi yaralayabilmektedir. Bu nedenle Arapça bir şiirde sözün yani kelimenin yaralama fonksiyonu şöyle anlatılmıştır:

“Sinan’ın (temrenin) açtığı yaralar iyileşir amma lisanın yaraları iyileşmez!”

Görüldüğü gibi şiirde mızrağın ucunun vücutta oluşturduğu yaraların kaynaşıp iyileşebileceği ancak dil ile gönülde açılan yaraların iyileşemeyeceği anlatılmıştır. Çünkü kelime, yaralamak demektir. Cümlelerimizi oluşturan her bir sözün, demir gibi tesiri bulunmaktadır. Bunu bilen münafıklar, Medine Savunması sırasında muhasara ve ambargo altındaki Müslümanlara türlü türlü hakaretler etmişler ve Kur’an’ın deyimiyle “demirden dillerini saplamışlardır.” (Ahzab 33/19) Yani gönüllerinde onulmaz yaralar açmışlardı. Ayette lisan kelimesinin çoğulu olan elsine lafzı kullanılmıştır. Münafıkların dilleri demir değildi ama bir hançerden daha deliciydi. Keskin ve zehir zemberek dillerle Müslümanları yerden yere vurdular. Ganimeti zimmete geçirdiklerini, kendi dostlarına iltimas geçtiklerini iddia ettiler. Etten oluşan bir uzuv olan dil, saplanmaz ve karşıdaki bir insanı yaralamaz. Ama bu dilden dökülen kelimeler o kadar yaralayıcıydı ki Müslümanların bağrına bir hançer gibi saplanmıştı. Kelimenin bu yaralayış özelliğinden dolayı Türkçe “laf sokmak” ifadesi kullanılır. Bir hançer gibidir; saplarsınız ve karşınızdaki yutkunmaktan başka bir şey yapamaz.

Savaş demirle yürüyormuş gibi görünse de demire anlam katan kelimedir. Bu nedenle Mescid-i Aksa’nın özgürlüğü uğrunda verdiğimiz kavganın hala varlığını sürdürebilmesinde kelimenin ve ona bağlı olarak ilmin, edebiyatın, sanatın ve şiirin tesiri üzerinde tafsilatlı bir şekilde durmak gerekir. Bu yazıda........

© Milli Gazete