Mecelle; İslam hukukunun kanun hâline getirilebileceğini gösterdiği için, İslam âleminde büyük bir hürmet ve saygı uyandırmıştır. İslam hukukçularının rey ve ictihâdlarının bir araya toplanması için yapılan ilk teşebbüstür. Her mes’ele teferruâtına kadar tanzim edilmiş ve ihtilâfların hallinde indî ve keyfî takdirlere yer bırakılmamıştır. Bu sebepten birbirine zıt hiçbir hükme rastlanmaz. Zamanına göre benzerinin vücuda getirilmesi güç bir eserdir. Cevdet Paşa’ya ait millî bir tertibi ve sehl-i mümteni (basit görünen, ama söylenmesi zor) denecek kadar parlak bir üslubu vardır. Maddeleri son derece veciz ve açık yazıldığından, tatbikatı rahat olmuştur. Mecelle’nin üslûb ve hükümlerindeki vuzuh ve kat’iyet, ona mevzuat arasında müstesna bir yer vermiştir. Onun İslam hukukuna ve sadece Hanefî mezhebine dayalı oluşu, HUKÛK TÂRİHİ cihetinden son derece mühim bir kanun oluşunu netîce vermiştir. Dolayısıyla garp hukuk kanunlarıyla orijin olarak doğrudan doğruya bir alâkası yoktur. Mecelle’nin misalleri ve târifleri, mebzûl bir şekilde hazırlanmış olması büyük bir boşluğu doldurmuş ve hârika hizmetler görmüştür. Zira büyük İslam hukukçularının yazdığı ciltler dolusu ve çoğu da Arapça olan hukuk kitaplarındaki aslî hükümleri okuyup öğrenmek, Arapça bilmeyen........

© Milli Gazete