menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Dün 12 mart idi; İktidarlar sandıktan çıkmalı ve sandık kararıyla gitmeli!

29 0
13.03.2026

Bundan 55 sene önce...

12 Mart 1971'de bir 'muhtıra'lı darbe yaşandı! 12 Mart Darbesi...

Çok fazla gündeme gelmedi ancak dün 12 Mart idi...

12 Mart'ta bir darbe oldu ama nedense bu askeri darbeyi pek kimse hatırlamıyor...

Dönemin Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç, Kara Kuvvetleri Komutanı Faruk Gürler, Deniz Kuvvetleri Komutanı Celal Eyiceoğlu ve Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur'un imzasıyla Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay'a bir muhtıra verildi...

Muhtırada ne vardı? Hükûmetin istifası talep ediliyordu bu muhtırada!

Daha açık bir ifadeyle, 12 Mart 1971 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri, Başbakan Süleyman Demirel'e bir muhtıra vermiş ve 'çekil' demişti!

Her darbede olduğu gibi bazı gerekçeler de ileri sürülmüştü; kardeş kavgasının önlenemediği, anarşinin engellenemediği, Atatürk ilkelerine sahip çıkılmadığı ve reformların yapılamadığı dolayısıyla bunların sorumlusunun da "hükümet" olduğu...

12 Mart 1971 günü saat 13.00’da TRT radyosundan duyurulan muhtıranın içeriği şöyleydi:

* "Parlamento ve hükümet, süregelen tutum, görüş ve icraatıyla yurdumuzu anarşi, kardeş kavgası, sosyal ve ekonomik huzursuzluklar içine sokmuş, Atatürk‘ün bize hedef verdiği çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmak ümidini kamuoyunda yitirmiş ve anayasasının öngördüğü reformları tahakkuk ettirememiş olup, Türkiye Cumhuriyeti'nin geleceği ağır bir tehlike içine düşürülmüştür."‘

Başbakan Süleyman Demirel 12 Mart Muhtırası'ndan sonra şapkasını alıp gitti, istifa etti. Hükümet düştü.

Nihat Erim başkanlığında sivil bir hükümet kurulmasına karar verildi ve kuruldu.

1961 Anayasası’ndaki hak ve özgürlükleri genişleten maddeler değiştirildi.

Peki, muhtıra sonrası ne oldu?

Tamam, 27 Mayıs ve 12 Eylül askeri darbelerinde olduğu gibi Parlamento feshedilmedi! Siyasi partiler kapatılmadı. Anayasa askıya alınmadı.

Ama asker teknokrat bir hükümet istiyordu ve bunun için tarafsız bir başbakan gerekiyordu...

Başbakanın da Meclis içinden çıkması lazımdı ve güvenoyu alması şarttı.

Tarafsız bir milletvekili........

© Milli Gazete