İsrail’de isimler değişir, hedefler değişir mi?
İsrail’de seçim sonuçlarını anlamak için yalnızca kimin kaç sandalye kazandığına bakmak yetmiyor. O sandalyelerin hangi siyasi sınırlar içinde bir araya gelebildiğini de incelemek gerekiyor. Çünkü hükümeti kuracak çoğunluk ile devletin yönünü değiştirecek irade aynı şey değil. 27 Ekim sandığının ortaya çıkardığı düğüm tam da burada: Netanyahu’ya karşı bir çoğunluk ihtimali var; İsrail’in Filistin politikasını değiştirecek bir çoğunluğun varlığı ise henüz gösterilmiş değil.
Netanyahu karşıtı blok ile Arap partileri birlikte 67 sandalyeye ulaşıyor. Kâğıt üzerinde hükümet kurulmasına yetecek bir sayı. Fakat siyasetin önüne koyduğu engeller, aritmetiğin sunduğu imkânlardan daha ağır olabilir. Arap seçmenin temsilcileri, hükümetin kaderini belirleyebilecek güçteyken hükümetin siyasi yönünü belirlemede ne kadar söz sahibi olabilecek?
İsrail’de sandıktan başka bir başbakan çıkabilir. Fakat başka bir İsrail’in çıkacağını düşünmek, seçim sonuçlarına taşıyabileceklerinden fazla anlam yüklemektir.
Çünkü devletlerin yönünü yalnızca liderlerin kişilikleri belirlemez. Kuruluş anlayışları, güvenlik doktrinleri, kurumları ve kendilerine biçtikleri tarihsel roller, hükümetlerin ömrünü aşar. İsrail’deki iktidar mücadelesini değerlendirirken de sandalyelerin dağılımı kadar bu sürekliliğe bakmak gerekir.
Netanyahu’nun siyasi geleceği elbette önemlidir. Ancak bütün meseleyi onun kalıp gitmesine indirgemek, Filistin sorununu bir liderin tercihlerinden ibaret sayma tehlikesini taşır. Böyle bir okuma, Netanyahu öncesini görünmez kıldığı gibi ondan sonrasına da gerçekçi olmayan beklentiler yükler.
İşgal, yerleşimler ve........
