Alıştırılmış Çaresizlik (Learned Helplessness), kişinin tekrar tekrar başarısız bırakılması, başarı için her hamle yaptığında engellenmesi veya kontrol edemediği olumsuz durumlara maruz bırakılmasıdır. Bunun sonucunda, aslında değiştirebileceği şartlar ortaya çıksa bile hiçbir şey yapamayacağına inandırılarak pasif hale düşürülmesi durumudur.

Bu duruma düşen kişi:

· Artık çözüm yolları olsa bile denemez.

· Başarabileceği işlerden dahi kaçınır.

· Sürekli mağdur ve güçsüz hisseder.

· "Nasıl olsa değişmez", "Benim elimden bir şey gelmez" düşüncesine kapılır.

· Zamanla özgüvenini ve mücadele azmini kaybeder ve başarısızlığa teslim olur.

Örneğin, yıllarca yoksulluk içinde yaşayan bir insan, önüne çıkan eğitim veya iş fırsatlarını değerlendirmeyebilir; çünkü zihninde başarısızlık duygusu yerleşmiştir. Bu durum gerçek bir imkânsızlıktan değil, öğrenilmiş bir çaresizlik psikolojisinden kaynaklanabilir.

"Alıştırılmış çaresizlik" veya psikolojideki asıl adıyla "Öğrenilmiş Çaresizlik" (Learned Helplessness) kavramı, Amerikalı psikolog Martin Seligman tarafından 1960'lı yılların sonlarında geliştirilmiştir. Seligman ve çalışma arkadaşları yaptıkları deneylerde, kaçamayacakları elektrik şoklarına maruz........

© Milat