Tarihî Piri Paşa Hamamı sanatla yeniden hayat buldu
İstanbul’un Beyoğlu ilçesine bağlı tarihî Hasköy semtinde konumlanan yaklaşık 500 yıllık Piri Paşa Hamamı, kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından çağdaş bir sanat galerisine dönüştürüldü. Osmanlı mimarisinin görkemli mirasını günümüze taşıyan bu tarihî mekân, 38 usta sanatçının eserlerinin yer aldığı “İçimdeki Sessizlik” başlıklı açılış sergisiyle kapılarını sanatseverlere ve kültür meraklılarına yeniden açtı.
İstanbul’un Haliç kıyısındaki kadim yerleşim yerlerinden biri olan Hasköy, tarih boyunca farklı kültürlerin, inançların ve toplumsal yaşam biçimlerinin kesişim noktası olma özelliğini korumuştur. Bu zengin coğrafyanın mimari incilerinden biri olan Piri Paşa Hamamı, inşa edildiği 16. yüzyıldan itibaren semtin sosyal mimarisinde merkezi bir role sahip olmuştur. Yüzyıllar boyunca mahalle kültürünün, gündelik yaşam ritimlerinin ve toplumsal dayanışmanın odağında yer alan hamam yapısı, dönemin mimari estetiğini ve mühendislik birikimini yansıtan en özgün örnekler arasında kabul edilir.
HASKÖY’ÜN KALBİNDE BEŞ YÜZYILLIK BİR KÜLTÜR MİRASI
Zamanın tahribatı, kentleşme dinamiklerinin değişmesi ve işlevsel dönüşümler nedeniyle uzun süre atıl kalan ya da amacına uygun kullanılmayan yapı, DEMSA Group tarafından yürütülen titiz bir restorasyon projesiyle yeniden ayağa kaldırıldı. Aslına sadık kalınarak gerçekleştirilen koruma ve tamirat çalışmaları sonucunda mekân, "Dem Art Gallery" ismiyle İstanbul’un kültür ve sanat haritasına kazandırıldı. Bu dönüşüm, yalnızca fiziksel bir yenilenmeyi değil, aynı zamanda tarihî bir hafızanın günümüzün estetik anlayışıyla yeniden buluşmasını temsil ediyor.
16. YÜZYILDAN GÜNÜMÜZE UZANAN DÖNÜŞÜM YOLCULUĞU
Osmanlı devri yazılı kaynaklarında ve arşiv belgelerinde çoğunlukla “Hamam-ı Cedid” (Yeni Hamam) adıyla anılan Piri Paşa Hamamı, köklü geçmişiyle İstanbul’un vakıf kültürünün kıymetli örneklerindendir. Yapılış tarihi 16. yüzyılın başlarına kadar uzanan eser, 1766 tarihli İstanbul Vakıf Hamamları Kayıtları’nda da detaylı biçimde belgelenmiştir. Yapı, özgün kullanım süreci boyunca sadece insanların temizlik ihtiyaçlarını karşıladığı bir mekân olmanın çok ötesine geçmiş; mahalle sakinlerinin bir araya geldiği, haberleştiği, kutlamalar yaptığı ve toplumsal bağlarını güçlendirdiği bir sosyalleşme platformu vazifesi görmüştür.
Zaman içerisinde kentsel ihtiyaçların değişmesi ve geleneksel hamam kültürünün zayıflamasıyla birlikte yapı özgün işlevini yitirmiştir. Cumhuriyet dönemi ve sonrasında farklı ticari amaçlarla kullanılan, hatta bir dönem konfeksiyon atölyesine dönüştürülerek iç mekân bütünlüğü zedelenme tehlikesi geçiren yapı, nihayet başlatılan uzman restorasyonuyla özgün kimliğine........
