Son güncelleme: 8 Haziran 2026 -

Şehir Hepimizin (457) | Okyanuslarda plastik krizi: Mikroplastikler sağlığımızı nasıl tehdit ediyor? 

8 Haziran 2026 Pazartesi

İSTANBUL (Medyascope) – İstanbul Hepimizin Girişimi’nin hazırlayıp sunduğu, Şehir Hepimizin programının bu bölümünde Ali Vatansever’in konuğu, programın moderatörlerinden ve EkoIQ Yerel Yönetimler Editörü Sibel Bülay oldu. Bülay, eXXpedition programına katılımını ve denizlerdeki plastik kirliliği üzerine yaptığı çalışmaları anlattı.

EkoIQ Yerel Yönetimler Editörü Sibel Bülay, amacı denizlerdeki plastik ve mikroplastik kirliliğini ölçmek araştırmak ve bu konuda farkındalığı artırmak olan eXXpedition programını anlattı:

“Emily Penn, yıllarca Güney Pasifik’te deniz kirliliği, özellikle de plastik kirliliği üzerine çalıştı. Bu süreçte, Birleşmiş Milletler kapsamında yürütülen ve plastik kirliliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini inceleyen bir araştırmayla karşılaştı. Araştırmada insan kanında 35 farklı toksin bulunduğu tespit edilmişti. Bunun üzerine kendi kanında hangi toksinlerin bulunduğunu öğrenmek istedi. Yaptırdığı testlerin sonucunda, araştırmada incelenen 35 toksinden 29’unun kendi vücudunda da bulunduğunu gördü. Bu bulgu, onun için önemli bir dönüm noktası oldu. Özellikle bu toksinlerin kadın hormonları üzerinde ciddi etkiler yaratabildiği, anne karnındaki bebeğe ve hatta anne sütü yoluyla yeni doğanlara aktarılabildiği bilgisi, konuya bakışını değiştirdi. Bunun ardından Penn, eXXpedition adlı araştırma ve farkındalık programını başlattı. “Expedition” sözcüğü normalde tek “x” ile yazılsa da, kadınların iki X kromozomuna vurgu yapmak amacıyla programın adı eXXpedition olarak belirlendi.”

“Hedef, ‘musluğun nasıl kesileceği’ oldu”

Birleşmiş Milletler’in plastik kirliliği konulu bir programında X-Expedition’a katılmış iki kadın konuşmacıdan ilham alarak programa katıldığını ifade eden Bülay, “Program başlangıçta denizdeki mikroplastik ölçümüne odaklanırken, artık okyanuslarda plastik varlığı kesinleştiği için yeni hedef ‘plastiğin denize nasıl ulaştığı’ ve ‘musluğun nasıl kesileceği’ oldu” dedi.

Yeni Zelanda’nın Auckland kentinde gerçekleştirilen saha çalışmalarını anlatan Bülay, marketlerin, kafelerin ve sokak satıcılarınının plastik kullanımının incelendiğini, sokaklarda ve kıyılarda plastik atık taramaları yapıldığını söyledi. Ayrıca bir geri dönüşüm merkezini ziyaret ederek plastiklerin geri dönüşüm sürecinde karşılaşılan sorunları yerinde gözlemlediklerini ifade etti.  

“Bütün atıklar konusunda düşünmemiz lazım”

Sibel Bülay, araştırmanın en önemli sonuçlarından birinin geri dönüşüm oranlarının sanıldığından çok daha düşük olması olduğunu belirtti:

“Gerçekte geri dönüştürülen madde miktar olarak çok düşük. Yüzde yedi, yüzde onları bulmuyor. Onun için bizim sadece plastik değil, bütün atıklar konusunda düşünmemiz lazım. Bunu benim gerçekten kullanmam gerekiyor mu? diye sormamız lazım”

Tek kullanımlık plastiklerin tamamen yasaklanması gerektiğini savunan Bülay, plastik kapaklar ve pipetler gibi ürünlerin gerekliliğinin sorgulanması gerektiğini söyledi.  

Bülay, geri dönüşüm merkezlerinde yeni plastik üretmenin geri dönüştürülmüş plastik kullanmaktan daha ucuz olduğunu öğrendiğini aktardı. “Bütün dünyada gerçekten milyarlarca dolar petrol endüstrisini sübvanse ediyoruz. Bu bir gerçek. Benim için korkunç bir gerçek” diyen Bülay, fosil yakıt kullanımının azalacağı öngörüsüne rağmen petrol şirketlerinin plastik kullanımını artırmanın yollarını araştırdığını ifade etti.

plastik kirliliği ve mikro-plastikler

Medyascope'u destekle. Medyascope'a abone ol.

Medyascope’u senin desteğin ayakta tutuyor. Hiçbir patronun, siyasi çıkarın güdümünde değiliz; hangi haberi yapacağımıza biz karar veriyoruz. Tıklanma uğruna değil, kamu yararına çalışıyoruz. Bağımsız gazeteciliğin sürmesi, sitenin açık kalması ve herkesin doğru bilgiye erişebilmesi senin desteğinle mümkün.

Medyascope'u Google Haberler üzerinden takip edin

Medyascope'un mobil uygulamasını indirin

Avrupa’dan Türkiye’ye gönderilen plastik atık 2025’te rekor kırdı

Tek kullanımlık plastiklere yasak geliyor

Küresel plastik alarmı: Her 10 plastik üründen sadece biri geri dönüştürülmüş

İstanbul Hepimizin / Diğer içerikleri

Şehir Hepimizin (456) | “COP31 Dirençli Şehirler” gölgesinde Hatay’da sel felaketi

Şehir Hepimizin (455) | Akıllı şehirler ve demokrasi: Konya’dan İstanbul’a yerel yönetim tartışmaları

Şehir Hepimizin (454): Yapay zekâ ve veri güvenliği

Şehir Hepimizin (453): Trump karşıtı “Kral İstemiyoruz” eylemleri nasıl büyüdü?

Şehir Hepimizin (452): Şiddetsizlik

Şehir Hepimizin (451) – Gençlerin İyi Olma Hali raporu

Haftanın en popüler içerikleri

Amedspor yönetimine seçilen Narin Nadirova ilk kez konuştu: “Amedspor milyonlarca Kürdün guru duyduğu bir takım”

Ruşen Çakır yorumladı: Devlet bu kadar akıl yoksunu mu?

Kızılcık Şerbeti’nde bir devir sona erdi, Sönmez diziye veda etti

Özgür Özel: “İmamoğlu’na ‘Bir olup Özel’i indirelim’ dediler, genel başkanlık teklif ettiler”

Gökhan Bacık yazdı: Özel’in avucundaki tarihi fırsat

Ruşen Çakır yorumladı: Evet, tarihe tanıklık ediyoruz da ne oluyor?

Tarık Çelenk yazdı: Yeni bir parti?

Önder........

© Medyascope