Ortadoğu'da savaş: İsrail, Lübnan, Hamas, Hizbullah ve İran

Son güncelleme: 4 Mayıs 2026 -

İran’da internet karanlığı: İnternete erişim için Starlink kaçakçılığı arttı

4 Mayıs 2026 Pazartesi

İSTANBUL (Medyascope) – İran’da iki ayı aşkın süredir devam eden internet kesintisi, ülke dışındaki gönüllü ağları harekete geçirdi. Yasadışı olmasına rağmen Starlink cihazları İran’a gizlice sokuluyor. Peki bu cihazlar neden bu kadar kritik?

Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.

İran, iki aydan uzun süredir süren internet kesintileri yaşıyor.

Starlink cihazları, İran’a yasa dışı yollarla sokuluyor ve bu cihazlar, kullanıcıların sıkı kontrol altındaki yerel interneti aşmalarını sağlıyor.

İran’da Starlink kullanmak 2 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabiliyor.

Ülke genelinde internet erişimi, sınırlı bir grup için mümkün. Serbest erişim, yalnızca bazı yetkililere ve devlet medyasında çalışan gazetecilere sunuluyor.

Dijital haklar örgütleri, internet kesintilerini insan hakları ihlali olarak değerlendiriyor ve bu durumun hükümete propaganda yapma fırsatı sunduğunu belirtiyor.

İran, iki ayı aşkın süredir dünyanın en uzun ulusal internet kesintilerinden birini yaşıyor. ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı hava saldırılarının ardından başlayan kesinti, ülkedeki bilgi akışını büyük ölçüde durdurdu.

Yetkililer, internetin “güvenlik gerekçesiyle” kapatıldığını, amacın gözetleme, casusluk ve siber saldırıları önlemek olduğunu savunuyor.

Ancak insan hakları örgütleri ve hak savunucuları, bu tür kesintilerin özellikle protesto dönemlerinde devlet şiddetini görünmez kıldığını belirtiyor. İran’da ocak ayında başlayan ülke çapındaki protestolar sırasında, ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre 6 bin 500’den fazla protestocu öldürüldü, 53 bin kişi gözaltına alındı.

Starlink İran’a nasıl sokuluyor?

BBC’ye konuşan ve güvenlik nedeniyle adı değiştirilen Sahand adlı İranlı, ülkeye yasa dışı uydu internet cihazları sokan gizli bir ağın parçası olduğunu anlattı. Sahand, “Bir kişi bile internete erişebilirse, bunun başarılı ve buna değer olduğunu düşünüyorum” dedi.

Starlink terminalleri, Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX’in uydu ağına bağlanarak kullanıcıların İran’ın sıkı şekilde kontrol edilen yerel internet altyapısını tamamen aşmasına imkân sağlıyor. Beyaz, düz terminaller ve yönlendiricilerden oluşan cihazlara aynı anda birkaç kişi bağlanabiliyor.

Sahand, cihazları sınırdan “çok karmaşık bir operasyonla” geçirdiklerini ancak güvenlik gerekçesiyle ayrıntı vermeyeceğini söyledi.

Ocak ayından bu yana İran’a yaklaşık bir düzine cihaz gönderdiğini belirten Sahand, ağın daha fazla cihaz sokmanın yollarını aradığını anlattı.

İnsan hakları örgütü Witness, ocak ayında İran’da en az 50 bin Starlink terminali bulunduğunu tahmin etmişti. Aktivistler bu sayının daha da artmış olabileceğini belirtiyor.

Starlink kullanmanın cezası ne?

İran’da geçen yıl kabul edilen yasayla Starlink cihazı kullanmak, satın almak ya da satmak iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabiliyor. 10’dan fazla cihazı dağıtmak veya ithal etmek ise 10 yıla kadar hapis cezası anlamına gelebiliyor.

Rejime yakın medya, Starlink terminalleri sattıkları ya da satın aldıkları gerekçesiyle çok sayıda kişinin tutuklandığını bildirdi. Geçen ay iki yabancı uyruklu kişinin de aralarında bulunduğu dört kişi, “uydu internet ekipmanı ithal etmek” suçlamasıyla gözaltına alındı.

BBC’ye konuşan ve güvenlik gerekçesiyle ismi değiştirilen İran asıllı Amerikalı Yasmin, ailesinden bir erkeğin Starlink terminali bulundurduğu için İran’da tutuklandığını ve casuslukla suçlandığını söyledi. İsminin açıklanmasını istemeyen bir dijital haklar grubu ise Starlink terminali bulundurduğu gerekçesiyle en az 100 kişinin tutuklandığını tahmin ediyor.

İran’da internet erişimi kimlere açık?

İran’da mevcut internet düzeni “katmanlı sistem” olarak tanımlanıyor. Ülkedeki herkes, bankacılık, araç çağırma, yemek siparişi ve devlet medyası gibi hizmetlerin çalıştığı devlet kontrolündeki yerel ağa erişebiliyor. Ancak küresel internete erişim çok daha sınırlı.

Kesintilerden önce de Instagram, Telegram, YouTube ve WhatsApp gibi platformlar engelleniyordu. Birçok İranlı, bu yasakları VPN kullanarak aşmaya çalışıyordu. Şimdi ise tam kesinti altında yalnızca bazı yetkililer ve devlet medyasında çalışan gazeteciler gibi sınırlı sayıda kişi, “beyaz SIM kart” adı verilen özel hatlarla küresel internete engelsiz erişebiliyor.

İran hükümeti, kesintilerin ekonomiye zarar verdiğini kabul etti. Bir bakan, ocak ayında internet kesintisinin ekonomiye her gün en az 50 trilyon riyal, yani yaklaşık 35 milyon dolara mal olduğunu söyledi. Hükümet ayrıca bazı işletmelere küresel internete sınırlı erişim sağlayan “Internet Pro” adlı bir uygulama başlattı.

Dijital haklar örgütü Access Now’dan Marwa Fatafta, iletişim kesintilerinin “açık bir insan hakları ihlali” olduğunu ve hiçbir gerekçeyle meşrulaştırılamayacağını söyledi. Örgüte göre 2025’te 52 ülkede 313 internet kesintisi yaşandı. Bu, Access Now’ın 2016’da takip etmeye başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek sayı.

Abdorrahman Boroumand İnsan Hakları Merkezi Direktörü Roya Boroumand’a göre İran’daki bilgi boşluğu, devletin kendi anlatısını yaymasına ve protestocuları “şiddet yanlısı” ya da “yabancı ajan” olarak göstermesine imkân tanıyor. Bu sırada mağdurların ve bağımsız kaynakların sesi kısılıyor.

Sahand da motivasyonunu bu sözlerle anlatıyor: “İran rejimi, bir kesinti sırasında öldürebileceğini kanıtladı.” Ona göre İranlıların sahadaki gerçek tabloyu dünyaya aktarabilmesi “hayati” önem taşıyor.

İran sansür ve yasaklar sosyal medya ve yeni medya

Medyascope'u destekle. Medyascope'a abone ol.

Medyascope’u senin desteğin ayakta tutuyor. Hiçbir patronun, siyasi çıkarın güdümünde değiliz; hangi haberi yapacağımıza biz karar veriyoruz. Tıklanma uğruna değil, kamu yararına çalışıyoruz. Bağımsız........

© Medyascope