menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Eğitim Sistemlerinde Yeni Yollar – İlkay Kumtepe Yazdı

7 0
08.03.2026

Geçen hafta sosyal medyayı meşgul eden bir haberle başlamak istedim. Çin’in robotlar ile gösteri videoları izlenip yorumlar yapıldı. Açıkçası robotların insansı hareketleri hepimizi çok etkiledi. Aynı zamanda Çin’deki “Karanlık Fabrikalardan” bahsedildi. İçinde insan olmayan, sadece robotların çalıştığı ve bu nedenle herhangi bir aydınlatma sistemine gereksinim duyulmayan fabrikalar. Tabi mesai saati ya da üretimin insansı nedenlerle durdurulması gibi bir durum da söz konusu değil. Hem insanın işini kolaylaştıran hem insanı işsiz bırakan hem de insana olan gerekliliği azaltan, onu değersizleştiren bir sistem geliyor gibi görünüyor.

Peki bu gelişmeler olurken okulları ve eğitim sistemini nasıl dönüştürüyorlar diye sormamız gerekiyor. Daha önce de Çin’de yapay zeka destekli eğitim uygulaması yaptıkları haberleri yayılmıştı. Üretim tüketim ağında insanın rolü değişiyor ve insandan beklenen beceri/bilgi düzeyi, çeşitliliği de değişiyor. Öyleyse gereksinim duyacakları insan özelliklerini taşıyacak bir toplum oluşturma yolunda değişim geçirmeleri de doğaldır.

Sadece Çin değil geçen haftalarda İsveç ile ilgili bir haber gördük; okullardan teknolojik araçları, akıllı tahtaları kaldırarak tamamen kitap, kalem, deftere yönelen bir eğitim sistemine dönüş yaptıklarını duyduk. İsveç akıllı tahtalar konusunda ilk adımı atarak dijital eğitim sistemlerini ilk kullanan öncü ülkelerden biridir. Hatta ilk kullanan sanırım. Peki ne oldu da böyle bir geri dönüşüm başladı? Sanırım sosyal medya başta olmak üzere sanal ortamda çokça zaman geçiren çocukların ve gençlerin gelişimlerinde görülen olumsuzluklar dikkate alınmış. Yine biliyorsunuz ki geçen haftalarda ilk kez ebeveynlerine göre daha az zeki olan bir kuşak olarak Z kuşağı bilimsel çalışmalara adını yazdırdı.

Yine bir başka habere göre de Amerika Birleşik Devletleri’nde öğretmensiz, yapay zeka botlarının kullanıldığı yeni okul modelleri ortaya çıkmış. Ödevsiz, öğretmensiz, kendi hızında ilerlerken yapay zeka desteği ile çalışan çocuklardan bahsediliyor. Ancak tabi ki bununla kalmıyor. Çocuklar bu şekilde çalışmak ve öğrenmek için gün içinde çok az bir zaman harcıyorlar. Zamanlarının geri kalanlarını beceri geliştirme atölyelerinde geliştirdiklerini söylüyor. Fazlası ile bireyselleşmiş ve özgür değil mi?

Bir kısmı yapay zekaya yönelirken bir kısmı eski yöntemlere dönüyor gibi görünebilir. Ancak işin aslında herkes çocukların sanal ortamdan uzaklaşıp beceri ağırlıklı, bilgiyi kullanmaya yönelik sistemlere dönüş peşinde. Bundan sonraki aşamada yapay zeka kullanımı ile gerçek bir öğretmen rehberliğinde öğrenmenin çocuklar üzerinde etkileri konuşulup tartışılacaktır. Yapay zeka ile öğrenmede beklentiler gerçekleşecek midir, bekleyip göreceğiz. Ancak tüm dünyada bir şekilde uygulama ağırlıklı beceri eğitimine yönelmekte olduğunu fark edebiliriz.


© Medya Siyaset