menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Küreselleşmenin Görünmez Kuşatması ve Türkçenin Yabancı Kelimelerle Sınavı-Davut Köksoy

7 0
23.07.2026

“Türkçem, benim ses bayrağım”

Fazıl Hüsnü Dağlarca, bir şiirinde Türkçeye olan sevgisini bu dizelerle anlatıyor. Ben de bugünkü yazımda küreselleşmenin kuşatması altındaki Türkçemizi ele almak istiyorum.

Bir toplumun hafızası, kültürü ve bağımsızlığı, üzerinde yükseldiği dilin sütunlarında saklıdır. Dil, yalnızca alelade bir anlaşma aracı değil; bir milletin dünyayı algılama, hissetme ve ona kendi rengini verme biçimidir. Ne var ki bugün bu kadim kale, tarihin hiçbir döneminde görülmemiş sinsi bir kuşatmayla karşı karşıya. Küreselleşmenin, dijitalleşmenin ve popüler kültürün o tek tipleştirici çarkları, Türkçeyi kendi evinde, kendi sokaklarında ve en yaralayıcı olanı da kendi gençlerinin zihinlerinde bir nevi azınlık durumuna düşürüyor. Bu kuşatma, sınır kapılarına dayanan tanklarla, tüfeklerle değil; ışıklı tabelalarla, akıllı telefon ekranlarıyla ve “plaza dili” denen o melez, köksüz söylemlerle hayatımızın tam kalbine sızıyor.

Bir şehrin sokaklarında yürümek, aslında o milletin ruhunu okumaktır. Ancak bugün İstanbul’un, Ankara’nın ya da İzmir’in en işlek caddelerinde başımızı şöyle bir yukarı kaldırdığımızda gördüğümüz manzara, bir Türk kentine değil de kimliği belirsiz bir dünya metropolüne aitmiş hissi uyandırıyor. “Showroom”, “Beauty Center”, “Cafe & Bistro” veya “Dry Cleaning” yazılı tabelalar, Türkçenin estetiğini ve vakarını adeta boğuyor. Kendi diline yabancılaşma, ne yazık ki ticari kaygılarla ve “yabancı olanın daha kaliteli olduğu” yönündeki o eski, kompleksli algıyla başlıyor. Bir dükkâna Türkçe isim vermek rüküşlük sebebi sayılırken, tabelaya iliştirilen alelade bir İngilizce kelime statü göstergesi olarak pazarlanıyor. Oysa dilini kaybeden bir sokak, hafızasını kaybetmiş demektir ve hafızasız sokakların geleceğe özgün bir kültür mirası bırakması ham bir hayalden ibarettir.

Kuşatmanın en tehlikeli cephesi ise şüphesiz modern iş dünyası ve dijital mecralar. Bugün özellikle beyaz yakalı........

© Medya Siyaset