Alain Delon kolonya içmez(di)
Vladimir İvanoviç, karısı Olga teyze ve ben sinemaya gitmiştik.
Daha önce gitmediğim bir sinemaydı.
İllüzyon sineması. Moskova’daki Rusya Devlet Filmleri Fonu’na bağlı, sinematek de diyebileceğimiz özel bir arşiv sineması.
Kotelniçeskaya Rıhtımı’nda, Moskova’nın silüetinde önemli yeri olan ünlü yedi Stalin gökdeleninden birinin altında. Bu yüksek bina başlangıçta önemli insanlar -bilim insanları, sanatçılar, politikacılar- için bir konut binası olarak planlanmıştı.
Sinemadan çıktıktan sonra konuşuyoruz.
Olga teyze şaşırmış ve etkilenmişti. Çok sevdiği Alain Delon’u ilk kez kendi sesinden izlemişti.
“Bambaşka bir Alain Delon” dedi.
Zira o dönemde Rus sinema seyircileri genellikle Rusça dublajlı filmler izliyor ve oyuncuların orijinaldeki seslerinin nasıl olduğunu bilmiyordu.
Bizim izlediğimiz 1969 yapımı “Yüzme Havuzu” (Бассейн) nun SSCB’de 4 Mart 1991’de prömiyeri yapılmıştı. Alain Delon’u seslendiren dublaj sanatçısı Aleksey İnjevatov idi.
Vladimir İvanoviç, beni kolumdan çekiştirip, Olga teyzenin hayranlığına vurgu yaparak, “Biliyor musun, bir zamanlar bizim evde Alain Delon’un itibarı benden daha fazlaydı” diyor.
Olga teyze, “Abartma” diye tepki gösteriyor.
Vladimir İvanoviç, “Tüm bunlar, ustaca yapılmış ‘Sovyet dublajı’ imgesinin çoğumuzun zihnine kazınmış olmasından kaynaklanıyor,” diyor. “Aslında bu dublaj sayesinde birçok filmin diyaloglarını ezbere biliyorduk. Şahsen, Sovyet dublaj oyuncularının ustalığına her zaman hayran kaldım ve hâlâ da hayranım. Aynı oyuncu nasıl tamamen farklı oyuncuları seslendirebilirdi? Sanatçılık bu, işte. Belmondo’yu Nikolay Karaçentsov, Funes’i Vladimir Kenigson, Delon’u İnjevatov, Richard’ı Larionov seslendirmişti. Filmlerin başında, jenerikte her zaman oyunculara kimin dublaj yaptığı belirtiliyordu, ama çocukken bazen aklıma şu düşünce gelirdi: Belki de bunlar gerçekten Rusça konuşuyordur diye. Gerçekten inanılmazdı!”
Alain Delon’un filmlerinin hepsinin dublajı mükemmeldi. On Sovyet oyuncusu, on dört filmde ona dublaj yapmıştı. Hangisinin dublajının daha iyi olduğunu söylemek zordu.
Mesela Visconti’nin “Leopar”ının Rusça versiyonunda Delon, Vyaçeslav Tikhonov tarafından seslendirilmişti.
Sovyet vatandaşlarına sunulan yabancı film seçkisi her zaman sınırlıydı ve bu burjuva filmlerinin seçimi genellikle rastgeleydi. Ancak seslendirme sanatçıları için iş sıkıntısı yoktu denilebilirdi.
Ancak tuhaf bir durum da yok değil.
Sovyetler Birliği döneminde oyuncuların daha iyi konuştuğu ve bu nedenle filmlerde onları dinlemenin daha keyifli olduğu genel kabul gören bir şey. Bu doğru. Ancak iki husus var. İlki, klasik Sovyet sinemasında oyuncular genellikle tiyatroda oynar gibi konuşuyorlardı: Abartılı derecede yüksek bir sesle, net ve aksansız. O zamanlar bu normaldi. Ancak şimdi yeniden düşünüldüğünde böyle konuşulan bir filmde herkes oyuncuların doğal olmadıklarını söyleyecektir, haliyle.
Olga teyzeyi şaşırtan Alain Delon örneğinde olduğu gibi Sovyetler Birliği vatandaşları gerçeğinden farklı seslerin hayal dünyalarına girdiğinin farkında değillerdi.
Örneğin Michael Keaton’ın peltek konuştuğunu Rus izleyiciler hiç fark etmemişlerdi.
Ya da Halle Berry’nin X-Men’de berbat bir Kenya aksanıyla konuştuğunu veya Robin Hood: Hırsızlar Prensi’nde düzgün bir İngiliz aksanı olan tek ana karakterin kötü adamı oynayan Alan Rickman olduğunu hiçbir zaman bilmemişlerdi.
Stallone hep geveliyor ve sözlerinin yarısını yutuyordu. Vakha ise her şeyi açık, net ve anlaşılır bir şekilde konuşuyordu. Ve hep kahramanın güzel konuştuğu hafızalarda kalıyordu.
Bilen yaşlılardan, Louis de Funes’in Rus sesinin (Vladimir Kenigson), oyuncuya kendi sesinden çok daha fazla yakıştığını çok duydum.
Vladimir Kenigson’un dublörlük yeteneği, karakterini sesiyle ustalıkla aktardığı Louis de Funès tarafından bile takdir edilmişti.
Aynı şey Adriano Celentano için de........
