‘Derbeder’ bir deha…
Bu dünyadan bir Neyzen Tevfik geçti… 28 Ocak 1953 yılında 74 yaşındayken aramızdan ayrılan büyük ney üstadını günümüz gençliğinin çoğu belki de adını bile duymamıştır. Sadece “ney”i ile değil hicivleri ve hazırcevaplılığı ile tanınan üstadı bu yazı ile bir kez daha anmak istedim.
Kime sordumsa seni doğru cevap vermediler;
Kimi alçak, kimi hırsız, kimi deyyus dediler.
Künyeni almak için partiye ettim telefon,
Bizdeki kayda göre, şimdi o meb’us dediler!
Bu dizelerin sahibi olan Neyzen Tevfik deyince çoğumuzun aklına küfürlü taşlamaları ve ney çalışındaki ustalığı gelir. Neyzenliğini bir yana bırakacak olursak hiciv ve yergileri ile günümüzde yaşasa acaba ne yapardı?
Haksızlığa, yolsuzluğa ve yozlaşmışlığa karşı yine şiirler yazar mıydı? Yoksa bu düzenden nemalanmak için yukarıdakileri pohpohlar mıydı?
Yaşadığı yıllarda “Ne ceket kaldı, ne metelik cebinde ceketin. Kurtaracağız diye geldiler içine sıçtılar memleketin” diyen Neyzen Tevfik bugün yaşasa aynı sözler yine söyler miydi?
Bazıları tarafından “Türklerin Diyojen”i olarak adlandırılılan Neyzen Tevfik ya da tam adıyla Mehmet Tevfik Kolaylı 24 Mart 1879 Bodrum’da doğmuştur. Babası Hasan Fehmi Bey aslen Samsun’un Bafra ilçesine bağlı Kolay beldesindendir. O yüzden Soyadı Kanunu (1934) çıkınca memleketinin ismini, soyadı olarak almıştır.
Eskilerin deyimiyle nevi şahsına münhasır bir kişilik olan Tevfik , kimilerinin “berduş”, kimilerinin “asi”, kimilerinin ise “deli” olarak nitelediği bir yaşam sürmüştür. Ama onun yaşamını anlatan en iyi iki kelime “çılgın ve özgür” olurdu.
Osmanlı döneminde istibdat yönetimine, Cumhuriyet yıllarında ise devrimlere karşı çıkanlara hicivleriyle cevap vermiş; haksızlığa, yolsuzluğa ve yozlaşmışlığa karşı şiirler yazmıştır.
Birçok defa tutuklanmış ama kısa süre sonra serbest bırakılmıştır. Yaşamı boyunca sara hastalığı ve yoksullukla mücadele etmiş, 28 Ocak 1953’te İstanbul’da ölmüştür…
Kendini anlatırken;
“Umumi harbe kadar (1. Dünya Savaşı) 1868 okka (2400 kg kadar) rakı içtim, bütün gazeteler de yazdı ya. Ondan sonrasını hesap etmedim. Rakıdan başka 3-4 ton esrar içtim.Bir o........© Medya Günlüğü
