‘Yetmez ama Evet’ten Çerçeve Yasa’ya: Çılgın ulusalcılar her şeye karşı
Çerçeve Yasa’ya verilen oylar, 2024’ten beri süren “Yeni Çözüm Süreci”nin arkasında büyük bir toplumsal desteğin olduğunu da gösterdi. Çerçeve Yasa’ya ‘tarihsel bir eşik’ diyorduk ama bu kadar geniş bir mutabakatla Mecliste kabul edilmesini de beklemiyorduk.
Bundan sonra atılması gereken adımlar konusunda Mecliste Tuncer Bakırhan ve Özgür Özel’in –Özgür Özel’inkine eleştirel şerhlerle beraber– konuşmalarındaki demokratikleşme vurgusu hem de Meclisin ve siyasi arenanın kahir ekseriyetinin bu Çerçeve Yasa’yı eleştirel bir şekilde destekleyip, sürecin toplamına Erdoğan’ın el koymasını engelleyerek, toplumun büyük çoğunluğuna mal etmeyi başarmış olması çok önemli.
Bu açıdan da gelinen bu aşamanın ‘tarihsel bir eşik’ olduğu gerçeği doğrulanmış oldu.
Ekim 2024’ten beri vurguluyoruz: Yeni Çözüm Süreci, Kürt meselesini başka bir boyutta ele almanın zorunluluğundan kaynaklanıyor. Bu süreci kavrayan Kürt aktivistlerin “Bu örgütü kuran Abdullah Öcalan, silahsızlandıracak olan da Abdullah Öcalan’dır. Ve bu silahsızlanma sürecini bölgesel düzeyde ABD-İsrail eksenine karşı önemli bir tedbir olarak düşünüyor kendisi. Bunun böyle kavranması gerekiyor” dediğini biliyoruz. Kürt tarafının bu yorumu, devletin atmak zorunda kaldığı mecburi bir adım olduğunu da ima ediyordu ve 26 Ağustos 2024’te Erdoğan, 2024 Ekim ayının başında da Bahçeli bu adımı atmaya başladılar.
AKP-MHP koalisyonu elbette bu adımı atarken olayı “terörsüz Türkiye” süreci olarak kodlayacaktı. Ama İmralı, DEM Parti ve bizler de süreci demokratik ve barışçıl bir toplumsal değişimin inşası olarak kodladık. Eskiden başka düzeylerde süren mücadele, şimdi müzakere masasında “terörsüz Türkiye” diyenlerle “demokratik ve barışçı toplum” diyenler arasındaki mücadelenin ürünü olarak cereyan ediyor. Çerçeve Yasa bu mücadelenin en kritik başlangıç adımlarından birisi oldu.
Burada sorun, işçilerin, sosyalistlerin, muhaliflerin ve demokratların bu yasanın geçmiş olmasından olağanüstü bir heyecan duymuyor olması. Bu yasanın önemini ve aralanan kapı zorlandığında ezilenleri arkasında bekleyen değişim ihtimallerini gümbür gümbür anlatmıyor olması, sürecin ulaştığı noktayla sürecin aktif bir parçası olması gerekenlerin ruh hâlleri arasındaki tezatı gösteriyor. Geçen hafta da yazdığımız gibi, biz daha önce bu ruh hâlinin bir benzerinin şekillenmesine Dolmabahçe’de tanık olmuştuk. Başbakanlık Ofisinde Sırrı Süreyya Önder, Abdullah Öcalan’ın deklarasyonunu okumuştu. Sanırsınız her hafta “terör örgütü” liderinin deklarasyonu Başbakanlık Ofisinde okunurmuş, bu yüzden bir bıkkınlık ve kanıksama hâli varmış gibi. O gün yapılması gereken şey çok açıktı; barışı savunanların Türkiye’yi Dolmabahçe’ye, barışın platformlarına çevirmesi gerekirdi. Şimdi bu Çerçeve Yasa çok önemli ve bu yasanın arkasından somut, bir ölçüde radikal ve demokratik dönüşüm yaşanması için bu yasanın gerçekten de aralanan bir kapı olduğunu çok iyi anlatmak lazım.
Öyle herhangi bir kapı aralanmıyor; bambaşka bir siyaset paradigmasının içine girdiği bir kapı aralanıyor. Bu açıdan bizim de Abdullah Öcalan’ın da kullandığı metaforu, kapı aralanması metaforunu, yasanın oylandığı gün Tuncer Bakırhan da kullandı Mecliste: “Bu bir kapı aralıyor” dedi. Biz bunu, ‘yetmez ama evet’ kampanyasını ilan ederken “Kapıya omuz atıyoruz, aralanan kapıyı zorlamamız lazım ki içine gümbür gümbür girelim” diye anlatmıştık. Şimdi Kürtlerin ‘yetmez ama evet’ deme günleri geldi. 50 yıllık bir ölüm kalım mücadelesinin ürünü olarak Çerçeve Yasa’nın taşıdığı anlam, ancak somut tarihsel ve yakın tarihsel arka plana yerleştirilebilirse kavranabilir. Varlığı tanınmayan bir halktan, devletin muhatap almak zorunda kaldığı toplumsal ve siyasal bir varlık olarak uzun süredir ama özellikle 2024 Ekim ayından beri sıklıkla tüm siyasal tartışmaların merkezinde Kürt özgürlük mücadelesi yer alıyor. Çerçeve Yasa, hem tarihsel bir sürecin son noktası hem de yeni bir dönemin start çizgisi olduğu için eleştirel de olsa hareketin tüm düzeylerince desteklendi.
Bütün bu otoriter bulamaç içerisinde böyle bir adımın atılmış olması; başta Kürt halkı olmak üzere barışı savunan herkesin ciddi, uzun yıllardır geri adım atmadan sürdürdüğü mücadelenin ürünü, 10 Ekim’de Ankara Garı önünde barış için toplanmışken saldırıya uğrayanların kararlılığının ürünüdür. Çok ciddi bedeller ödendi ve yeni bir viraja girilmiş durumda. Ama viraja girilirken savrulmamız için, özellikle DEM Parti ve Yeni Parti’nin direksiyon hâkimiyetini kaybetmesi için çabalayanlar ağır bir kara propagandaya giriştiler.
Ulusalcı saldırganlık
Çerçeve Yasa Meclis komisyonunda tartışılırken Saruhan Oluç’un CHP’li Murat Emir’e –Murat Emir “Demirtaş içerideyken” diyerek yasanın şekillendiği otoriter iklime dair örnekler verirken– Saruhan Oluç’un da “Demirtaş bizim yoldaşımız. Niye karıştırıyorsun Demirtaş’ı?” demesi, ulusalcı güruhun harekete geçerken hedef aldığı ilk gelişme oldu. Önce Saruhan Oluç’a karşı bir linç girişimi başladı, üslubu eleştirildi. Belden aşağı şeyler söylendi:
“Zavallı Saruhan… ‘Seni başkan yaptırmayacağız’ dedi diye Saray’ın 10 yıldır içeride çürüttüğü Demirtaş’ın hesabını AKP’den soramayınca Yeni P’ye çemkirmiş. KK’nın haltı olduğu hâlde hem de. Demirtaş, bu aftan yararlanacak mı Saruhan? Yoksa sattınız mı? Doğrudan cevap ver.” (https://x.com/mustfsnmz/status/2085978485948850331?s=20)
Mustafa Sönmez gibilere söylenecek ilk söz “Haddinizi bilin!” olmalıdır. İkincisi ise başlarının üzerinde binlerce yıllık fezlekeler Demokles’in kılıcı gibi sallananlara, klavye başından bu derece yüksek volümle konuştuklarında komik duruma düşeceklerini göremeyecek kadar kendilerinden geçmiş oldukları hatırlatılmalıdır.
Sonra Öcalan’a, sonra Çerçeve Yasa’ya, sonra AKP’ye, bütün bu sürece karşı gümbür gümbür bir sosyal medya saldırısı gerçekleşti ve bilin bakalım piyango kime çıktı? Tabii ki “yetmez ama evet”e çıktı. Üç gün boyunca “yetmez ama evet” aşağı, “yetmez ama evet” yukarı dendi. Ama önce sosyalistlerin ve Kürt halkının dost bildiklerinin nasıl sinsi ulusalcılar olduğunu gösteren bazı yorumları aktarmakta fayda var:
“Az önce komisyondan geçen Çerçeve Yasa’yı dün akşam @tele2haber’de konuştuk. DEM Partili Saruhan Oluç’un “rencide edici” bulduğu savımı burada da tekrarlayayım: “Kürt siyaseti Erdoğan tarafından bu çerçeve yasayla rehin alınmıştır.” Sebepleri çok açık.”
Bu sosyal şovenist fikir küpü Bülent Mumay. Hâlâ Hürriyet gazetesi aktivisti gibi akıl verebileceğini düşünüyor. (https://x.com/bulentmumay/status/2085977943621218452?s=20)
Saruhan Oluç kibarlık edip “rencide edici” bulduğunu söylemiş sadece.
Bu yaklaşımın karikatür dünyasından muadili ise şöyle geldi:
Cihan Kılıç adındaki aşırı sağcı, bu karikatürün çizeri olarak Kürtlerin muhatap alınmasını, Öcalan’ın barış koordinatörü gibi sözünün geçer hâle gelmesini, çatışmasızlık çözümü konusundaki bir adımı, yani Çerçeve Yasa’yı sindiremediğini göstermiş oldu.
Sonra durur mu, iki şarkıcı kin kusmaya başladı. Birisi, Kemalist ve politika yapmayı Kemalizm’i övmekten ibaret gören Sabahat Akkiraz:
“Kendinize ‘Atatürk’ün varisiyiz’ diyorsanız pazartesi gereğini ‘Atatürk gibi durup, karar vererek’, emperyalizme tokat atarak verirsiniz…” (https://x.com/sabahatakkiraz/status/2086201704450498990?s=20)
Yeni Parti’yi antiemperyalist sanmasına mı şaşırmalı, CHP’yi mi yoksa Mustafa Kemal’i mi… Öyle bir kafa karışıklığı içinde ki sanatçımız, neye şaşıracağımızı bilemiyoruz. Yeni Parti lideri Özgür Özel, Amerikan Newsweek dergisine “Yürüttüğümüz demokratik mücadele bölgemizin, Avrupa’nın ve NATO’nun güvenliğini de şekillendirecek” diye yazmıştı ve NATO zirvesi günlerinde, “Bugün Erdoğan yüzünü Washington’a dönebilir, yarın Moskova’ya, bir sonraki gün Pekin’e; bunu sadece kendi konumunu güvence altına almak için yapar” diyerek NATO için daha tercih edilebilir olanın Yeni Parti iktidarı olduğunu “müjdelemişti.” Mustafa Kemal ve antiemperyalizm bağlarını kuranların, elde bayrak flama gördükleri her yerde Özgür Özel’i köşeye sıkıştırmaları gerekirdi. Kiraz gibiler için antiemperyalizm bahane, Kürtlere yönelik nefret kalıcı.
Çerçeve Yasa öncesi oylamaya katılacak olanları etkilemek için başlayan sosyal medya kampanyasına Duman grubunun bas gitaristi de eklendi. İmamoğlu’ndan devrimci halk kahramanı, Kürtlerden de hızla terörist çıkartan şarkısı paylaşıldıkça paylaşıldı. Şarkının ırkçı, ulusalcı ve barış düşmanlarını coşturan sözleri ise şöyleydi: “Teröristler durduğu yerde, İmamoğlu çürüsün içeride.”
Bu kampanyayı yapan insanların iç dünyasını ve temel dertlerini kavramak için şu profesörün mesajına da bir kez bakmakta fayda var:
“PKK Kürt kökenli Türk vatandaşlarımızı temsil etmez. #PKK emperyalizmin temsilcisidir! #ihanetehayır” (https://x.com/bengibaser/status/2085841612488462608?s=20)
Bu 50 sene öncesinin kesif milliyetçiliğini savunan aşırı sağcıların asli derdi; Saruhan Oluç’a çıkışarak gerçekte Çerçeve Yasa’nın engellenmesini sağlamak için bir ivme yakalamaktı. Binbir matrabazlığın, gazeteci kılığındaki ulusalcıların utanmadan en sağcı, en Kürt düşmanı sözleri sanki böyle şeyler söylenebilirmiş gibi dile getirmelerinin nedeni; kendilerini Yeni Parti’nin tabanı olarak ilan edip Özel’in yasa görüşmelerinde “hayır” demesini sağlamaktı.
Buna bir teorik çerçeve lazımdı. Ulusalcı bir yaklaşıma teorik çerçeve sunacaksa ya Ergin Yıldızoğlu ya da Kemal Okuyan olmalıdır bu “teorisyenler.” Yıldızoğlu’nu geçebiliriz; Okuyan, sürece “damgasını basacak” bir yaklaşım sergiledi elbette. Okuyan, bir karşı devrimin yaşandığını düşünüyor. Cumhuriyet kazanımlarının teker teker AKP iktidarı tarafından gasp edildiğini, dolayısıyla bir........
