As medidas de control do uso das tecnoloxías da información e da comunicación (TIC) nos centros docentes xa quedaron atrás, pois agora as Administracións públicas teñen que entrar incluso no ámbito social, véndose obrigadas a tomar decisións cada vez máis radicais. Australia, o Reino Unido, Francia ou Bélxica están a prohibir o uso das redes sociais nos menores e, sen ir máis lonxe, a nosa Xunta, no marco do Plan Integral de Benestar Social, crea o «contrato de vida dixital», que asinarán centro docente e alumno, de acordo coa familia, e que incluirá as obrigas do rapaz en relación co uso dos dispositivos dixitais. As políticas, ademais de intentar regular os contidos de internet ou a protección dos datos persoais, deben protexer os rapaces dos grandes riscos do mal uso das TIC.

Pero estas accións non poden substituír a educación familiar, pois, se esta non colabora, o fracaso será inevitable. Por que unha porcentaxe importante de pais lles permiten aos fillos un uso temperán e indiscriminado dos aparellos tecnolóxicos? Porque descoñecen os riscos destes e pensan que sempre favorecen o estudo e a aprendizaxe; porque os amigos tamén o consenten; porque co móbil na man os nenos se entreteñen e non estorban; ou ben porque na casa se practica unha educación permisiva e sen ningún tipo de límites. Canto á falta de vontade dos pais, pouco poden facer as Administracións públicas, pero si teñen un papel esencial no fomento da súa formación, para que asuman unha boa educación dixital no fogar. As TIC son imprescindibles e moi útiles, se se fai un bo uso delas, nos ámbitos da comunicación, información ou aprendizaxe. Pero tamén teñen moitos riscos, que os pais deben coñecer ben.

Máis dun 76 % dos rapaces de 12 anos teñen móbil (un 41 % aos 10). Un 70 % dos adolescentes pasan máis de catro horas diarias en internet e por riba do 78 % teñen presenza nalgunha rede social. E, máis grave, un 50 % consomen pornografía. Non é unha esaxeración dicir que as consecuencias empezan a ser graves e afectan non só ao rendemento académico, senón tamén á socialización e mesmo á saúde mental. Segundo os expertos, os nenos len aos poucos e con rapidez, perdendo capacidade de concentración, reflexión e memoria. A adicción ás redes sociais contribúe ao seu illamento e, á marxe dos riscos de acoso e manipulación, pode provocar ansiedade e depresión, que están a causar agresividade e cambios de comportamento.

Acerta a Consellería de Educación co plan de encontros coas familias para formalas no uso das TIC, pero deberían implicarse máis departamentos da Xunta, para que este proxecto non acabe morrendo, como tantas veces ten pasado coas asociacións de pais de alumnos. Os proxenitores precisan mensaxes claras, curtas e explicadas: proximidade aos fillos. É necesaria a fixación de límites desde idade temperá; información e supervisión no uso das TIC; aprender a desconectar das pantallas, non usándoas nos dormitorios; e non dispoñer de móbil intelixente antes dos 14-16 anos, en función da madurez do rapaz.

© La Voz de Galicia