A Nosa Terra é un constante devalar. Palabras de Otero Pedrayo, porque ninguén soubo interpretar como el, con tanta ciencia, corazón e sentimento, a paisaxe galega: Devalan os vales para o mar como devalan as foulas cubrindo a larganza dos areais, como devalan co seu ritmo maino as penedías ou a maneira da historia destouzando ermos e creando herdades. A historia, un devalar.

O país é un constante devalar, en continuo e frenético movemento, ondulando, serpeando, subindo e baixando, de val en val, de coto en coto, a través dunha rede case infinita de ríos e regueiros. E chove, moito, e de vez vai frío, moito frío, o chan é ácido, de pobre xabre, e cando é de lousa empinan as terras e non abundan as fértiles leguminosas; hai que abrir camiños e regas labirínticas que semellan ir a ningures, e o sol no inverno axiña esvaece por tras do outeiro na angosta valiña.

Das altas serras orientais ata os grandes areais da beiramar é un irrefreable devalar, da mariña á ribeira e á bocarribeira, e logo á montaña e máis tarde á serra (clasificación de Otero Pedrayo). Nin sequera achegándonos ao mar se calma esa tempestade. Morren as terras en exabruptos orográficos como no Barbanza, ou na Costa da Morte, ou no esfragar da Grova; e con eses ritmos van xurdindo universos mínimos moi difíciles de domear.

Neses microcosmos os nosos devanceiros, nun........

© La Región