Yeni dünya düzeni artık “kural temelli” bir evrensellikten ziyade, “seçici ve keyfi” bir güçlünün kanununa göre işliyor. Büyük aktörler, meşruiyeti diplomatik müzakere masasında değil, sahada ürettikleri “oldu-bittilerle” tesis ediyor. Bu paradigma değişimi, gidişatın “kurallı bir denge”ye değil, “kuralsız bir kaosa” evrildiğini tüm çıplaklığıyla göstermektedir. Kısa bir süre önceki yazımda; ABD’nin yeni güvenlik doktrininin küresel jandarmalıktan vazgeçip sanki kendi iç kamuoyuna odaklanan bir yapıya döndüğü gibi bir algı oluşturmaya çalıştığını, ancak gerektiğinde meşruiyeti diplomatik müzakere masasında değil, sahada ürettikleri “oldu-bittilerle” tesis edebilme ihtimalini işaret etmiştim. Amerikan ordusunun, Venezuela Başkanı Nicolas Maduro’yu evinden kaçırarak New York’a götürmesi, uluslararası hukukun rafa kaldırılması ve güçlünün hukuku döneminin resmi başlangıcı gibiydi. Ancak bu kural tanımazlığın en yıkıcı boyutu, geçmişte; Panama (1989), Haiti (1994), Afganistan (2001), Irak (2003), Libya (2011), Suriye (2011) vb. örneklerde olduğu gibi bugün bir kere daha Orta Doğu’da, İran’da sahneye konmaktadır.

Masadan sahaya: “Destansı Öfke” ve diplomasinin iflası

İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğrayan nükleer müzakereler; bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman’ın arabuluculuğunda henüz birkaç hafta önce yeniden canlandırılmıştı. 6 Şubat’ta Umman’da, 17 Şubat’ta ise Cenevre’de gerçekleşen görüşmelerde ilerleme kaydedilmiş ve 26 Şubat’ta yeniden bir araya gelinmesi kararlaştırılmıştı. Hatta Umman Dışişleri Bakanı, 27 Şubat akşamı Amerikan CBS televizyonuna verdiği röportajda; İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarından vazgeçmeyi kabul ettiğini tüm dünyaya müjdelemişti. Ancak diplomasinin zaferi beklenirken, 28 Şubat sabahı “Destansı Öfke” (Epic Fury) operasyonuyla........

© Kıbrıs Gazetesi