İspanya’dayım. Gezdiğim yerleri yazmayı ve yaşadığım ülkeyle kıyaslamayı oldukça severim.

Bir başkent olarak Madrid, ilk bakışta kendini ele vermeyen bir açıklıkla başlıyor; geniş caddeler, taşın üstüne düşen yumuşak ışık ve acele etmeyen bir kalabalıkla…

Şehir imparatorluk ihtişamını, çöküşün ağırlığını, iç savaşın yıkımını ve uzun süren suskunluk dönemini aynı bedende taşıdı. Bu yüzden burada hissedilen dinginlik, hafızasını bastırmış bir toplumun huzuru gibi değil de daha ziyade hafızasıyla yaşamayı öğrenmiş bir toplumun dengesi gibi duruyor.

Sokaklarda dolaşırken ilk fark edilen İspanya insanının Avrupa’nın geri kalanından belirgin biçimde ayrılan o sesli ve dışavurumcu hâli oluyor. Kafelerde konuşmalar birbirinin içine geçiyor, cümleler kesilmiyor, toplu taşımada da öyle. Bu yüksek sesi yalnızca Akdeniz sıcaklığıyla açıklayamayız. Yüzyıllar boyunca bastırılmış, sınırlandırılmış hatta cezalandırılmış sözün geri dönüşü gibi bir yoğunluk taşıyor daha çok. İspanya, susmayı öğrenmiş bir toplumdan konuşarak var olmaya geçen bir topluma dönüştü ve bu dönüşüm, gündelik hayatın içinde hâlâ hissediliyor.

Bu sesin kökleri modern tarihin içinde saklanmıyor. Yüzyıllar boyunca farklı medeniyetlerin iç içe geçtiği bu coğrafyada, hayatın ritmi hiçbir zaman tek bir merkeze indirgenmedi. Endülüs’ün bıraktığı iz bugün Madrid’in sokaklarında açıkça görünmüyor fakat zaman algısında, gündelik hayatın akışında ve insan ilişkilerinin doğasında hissediliyor. Acele etmeyen ama kopmayan, dağılmayan fakat susmayan bir hayat bu. Bu yüzden ülkenin sesi, uzun tarihsel çoğulluğun yankısı gibi kalıyor.

Bu çoğulluk 16. yüzyılda kurulan imparatorlukla birlikte başka bir yöne evrildi. Madrid, Amerika’dan gelen altın ve gümüşle beslenen devasa bir gücün merkezi oldu. Fakat bu güç üretimle desteklenmediği için beklenen derinliği ve kapasiteyi de oluşturmadı. Servet arttı ancak kurumsal yapı aynı hızda ve anda gelişmedi. Bu çelişki, İspanya’nın tarihindeki en belirleyici kırılmalardan birini........

© Karar