Dün yaklaşık 18 milyon öğrenci 1 milyondan fazla öğretmen bu yılki eğitim öğretim süreçlerini bitirip tatile girdi. Herkes bir oh çekip tatilin kollarına kendini bıraktı. Eylül’e kadar kitap, defter, kalem, ödev, öğretmen gibi eğitime dair kelimelerin hayatımızdaki yerini başka kelimeler alacak.

Antik Romalı düşünür Seneca “Ahlak Mektupları”eserinde “İnsan, aklıyla canlıların önünde tanrıların ardındadır. Yetkin akıl da insana özgü bir şeydir.” diyerek insanı önce diğer canlılardan sonra da kendi içinde ayırmanın ön bilgisini verir.

Devletler de tarih boyunca insanları akli melekelerine ve kabiliyetlerine göre sınıflandırıp bu sınıflandırmalara uygun eğitime tabi tutmuşlar; devletin bekası için onlara makamlar, mevkiler, görevler vermişler.

Tarihimizde bunun en bariz örneği Osmanlı’daki devşirme sistemidir. Devşirme sistemiyle alınan Hristiyan çocuklar istidatlarına göre sınıflandırılırdı. Yüksek istidata sahip olanlar saray okulu olan “Enderun”da eğitim alır, sadrazamlığa kadar yükselirdi. Diğerlerine de Yeniçeri Ocağı’nda asker ve zanaatkar olarak görev verilirdi.

Günümüz Türkiye’sinde tüm okullarda eşit eğitim verilir. Ancak LGS puanıyla öğrenci alan okullarda verilen eğitimin eşitlik dozu daha yüksektir. Bu okullarımızdan akla ilk geleni İstanbul Erkek Lisesi. Lise, son yıllarda eğitimin dışında farklı sorunlarla Türkiye’nin gündeminden düşmüyor. Türkiye’nin gündemine düştükleri son olayları, mezuniyet töreninde öğrencilerin okul müdürüne sırt çevirmeleri ve velilerin İstanbul İl Milli Eğitim Müdürüyle tartışmaları.

İstanbul Erkek Lisesinin tarihine bakarak okulun sık sık gündem olma nedenlerini daha sağlıklı öğrenebiliriz.

İstanbul Erkek Lisesi, 1884-1885 eğitim öğretim yılında matematikçi ve aynı zamanda bir deniz subayı olan Mehmet Nadir Bey tarafından "Numune-i Terakki" adıyla açılır. Okul, 1888 yılında kız öğrencileri için özel bir müfredat oluşturarak kız öğrencileri de almaya başlar. Eğitimi önceleyen ailelerin gözde okulu kalan Erkek Lisesi aileler tarafından her zaman tercih edilip teveccüh görür.

1897 yılında Padişah II. Abdülhamid'e karşı planlanan darbeye okulun bazı öğretmenlerinin karıştıkları gerekçe gösterilerek okul devlet tarafından satın alınır. Sonra da “Osmanlı Maarif Nezareti”ne (Eğitim Bakanlığına) bağlanır.

Erkek Lisesi, 1911 yılında Almanca eğitime geçer. Bu yıllar Osmanlı’nın Almanya ile siyasi anlamda da yakınlaşma yıllarıdır. Bu yakınlaşma malumunuz bizi Almanya’nın yanında Birinci Cihan Harbi’ne sürükler. Almanca eğitime geçildiği 1911’den günümüze değin İstanbul Erkek Lisesinde Alman öğretmenler görev yapmaktadır.

İstanbul Erkek Lisesi, Birinci Cihan Harbi’nin yaşandığı 1914-1916 yılları arasında eğitime ara verir. Okulun izci teşkilatında görevli son sınıfın tüm öğrencileri 1915 Çanakkale Cephesi’nde şehit düşerler. Bu acıyı simgelemek amacıyla okulun kapı ve pencereleri siyaha boyanır. İstanbul........

© Karar