Tam 33 yıl önce bugünlerde bir bayram geleneği son buldu. 46 yıl boyunca her bayram tatilinde Türkiye’de çıkan tek günlük yayın olan “bayram gazetesi” birkaç medya yöneticisinin inadı ve bir yüksek mahkeme kararıyla tarihe karıştı.

Gazetecilerin de bayramda tatil yapabilmesini sağlayan bu gelenek, ayrıca işsiz meslektaşlara yılda iki kez gelir kaynağı oluyordu.

Peki, bayram gazetesi neydi, ne zaman başladı ve nasıl bitti? O günleri yaşayan kıdemli gazetecilere 2019 yılında sormuştuk. Bugün, Haziran 2019’da yayınladığımız haberi tekrar yayınlıyoruz.

“Bayramların eski tadı yok” der durur, geçmiş bayramları anmadan edemeyiz. Yakın tarihimizde o günlerin geleneklerinden biri de bayram gazeteleri idi. 1946 yılından 1993 yılı Ramazan Bayramı’na kadar her dini bayramda yayımlanan bu gazeteler, tüm yıl çalışan gazetecilerin de herkes gibi bayram yapmasını sağlarken, onların işsiz meslektaşlarının yılda iki kez de olsa gelir elde etmesine yarardı.

Türkiye’nin bayram gazetesi deneyimini yaşamış olan köklü gazetecilerine sorduk: Nerede o eski bayram gazeteleri? Ne oldu da bu gelenek sona erdi? Gazeteciler neden bayramlarda da çalışmak zorunda kaldı? Bayram gazetesi bir gün geri döner mi?

Leyla Tavşanoğlu: İşsiz gazeteciler için yasal güvenceydi

Gazeteciliğe 1969 yılında Türk Haberler Ajansı’nda başlayan Leyla Tavşanoğlu, Hürriyet ve Güneş’te kısa süreler çalışsa da, 2015’e kadar görev yaptığı Cumhuriyet ile özdeşleşen bir isim… Tavşanoğlu bayram gazetelerinin çıkış sebebini şöyle anlatıyor:

“İstanbul, Ankara, İzmir gazeteciler cemiyetleri 1946-1993 yılları arasında özellikle işsiz gazetecilere geçim kaynağı sağlamak aracıyla 5953 sayılı Basın İş Kanunu’nun 20. maddesine göre dini bayramlarda ulusal gazetelerin yayın yapmayarak bayram gazeteleri çıkarılması kararını almıştı.”

Bu uygulama 1960’lardan itibaren büyükşehirlerden tüm yurda yayıldı. Gazeteciliğe 1968’te Milliyet’te stajyer muhabir olarak başlayan, bir dönem Güneş’te çalıştıktan sonra 1992’de transfer olduğu Hürriyet’te yazı işleri müdürlüğü ve köşe yazarlığı yapan ve 2017’de emekliye ayrılan Tufan Türenç, o dönemle ilgili şunları söylüyor:

Tufan Türenç: Uygar bir çalışma ortamı talep ediliyordu

“1961 Anayasası ile Türkiye o güne kadar görmediği, tanımadığı özgürlüklere kavuştu. Bu çok önemliydi. Bu özgürlükler toplumsal yaşamda büyük değişimlere yol açtı. Bu özgür ortamda insanlar daha uygar bir çalışma ortamı istemeye başladılar. O güne kadar tatil yapamayan gazeteciler Şeker Bayramı ile Kurban Bayramında gazetelerin çıkmamasını önererek birkaç gün tatil yapma olanağı sağlanmasını istediler.”

Türkiye’de dış haberciliğin ve diplomasi yazarlığının önde gelen isimlerinden Ferai Tınç, 28 yıl çalıştığı Hürriyet’ten 2011’de ayrılmıştı. Tınç, 1993 yılından önce bayram gazetelerinin bayramın ikinci gününden itibaren çıktığını belirtiyor. “Bir ekip nöbetçi olarak gazetelerde kalıp bayram gazetelerini hazırlardı” diyor.

Fikret Ercan: Bayram gazeteleri bir dayanışma ortamıydı

Bayram gazetelerinin gazeteciler açısından büyük önemi vardı. 48 yıl görev yaptığı ve son olarak yayın direktörlüğünü yürüttüğü Hürriyet ile yolları 2017’de ayrılan Fikret Ercan bu önemi şöyle anlatıyor:

“Bayram gazeteleri, gazeteciler için tam bir dayanışma ve yardımlaşma ortamı oluşturuyordu. Emekli gazeteciler, işsiz gazeteciler, zor durumda olan gazeteciler için bir nefes alma ortamıydı. Ya gidip fiilen gazetenin çıkarılmasında görev alarak ya da........

© Journo