Nu de Amerikanen een gevaar blijken snakt Europa naar een trots, idealistisch en kosmopolitisch eigen verhaal

Socioloog, publicist, programmamaker

Een vriend van me - sinoloog, kosmopoliet als de pest en woonachtig in Spanish Harlem te New York - krijgt tijdens debatten regelmatig een retorische vraag voor de voeten geworpen. Een conservatieve Eurocentrist of een Amerikaanse cultuurrelativist vraagt hem dan of de liberale democratie niet simpelweg bij 'het Westen' hoort, en niet bij 'de Rest'. Zijn antwoord is steevast een advies: "Als u de volgende keer in Peking, Kinshasa of Teheran bent, stel die vraag dan niet aan een plaatselijk topdiplomaat of minister, maar aan uw taxichauffeur. U zult merken dat het verlangen naar liberale democratie geen Westers copyright kent."

Ik ben het roerend met hem eens. Maar de liberale democratie - en het wereldwijde verlangen ernaar - staat vandaag de dag zwaarder onder druk dan ooit. Uitgerekend vanuit het bolwerk dat sinds de Tweede Wereldoorlog gold als het vlaggenschip van die democratie: het Witte Huis.

Met de terugkeer van Donald Trump is het tijdperk van het neofascisme in Amerika definitief aangebroken. Hoelang dit gaat duren en hoe krachtig de weerstand zal zijn van de Amerikaanse instituties en het sociale weefsel, moet nog blijken. Vooralsnog staat Europa als fakkeldrager van de liberale democratie er alleen voor - on its own, om het in goed Nederlands te zeggen.

Politiek denken en handelen is de kunst van het durven zien van........

© Joop