Wanneer herdenken hol wordt

Socioloog van de Nederlandse onderbuik

Zodra herdenken niet aanzet tot anders denken en doen, verwordt het al snel tot een leeg ritueel. Hieraan herinnerde Mart de Kruif ons in een uitzending van Pauw & De Wit op 4 mei jongstleden, die uiteraard geheel in het teken stond van de Nationale Dodenherdenking. In het programma, dat steeds sterker de indruk wekt van een rechts clubhuis (waar ook af en toe gematigd links Nederland welkom is), werd een zinnig gesprek gevoerd over hedendaagse parallellen met de gebeurtenissen uit de jaren dertig en veertig.

Bij aanvang gebeurde er iets opmerkelijks. Gerdi Verbeet beet het spits af met een uitspraak over de kwetsbaarheid van de democratie en verwees naar wereldwijde autocratische tendensen. Kort daarna stonden de tafelgasten stil bij de bekladdingen van het Nationaal Monument op De Dam. Geerten Waling stelde algauw dat deze bekladdingen mede mogelijk zijn gemaakt door het vermeende slappe optreden van gezagsdragers tegen wat hij ‘het schenden van de rechtsstaat door demonstranten’ noemde. Waling wees in dit verband op eerdere bekladdingen van een ING‑kantoor, maar ook op de A2‑bezettingen door XR en pro‑Palestijnse protesten door studenten. Hij sprak van een glijdende schaal, om vervolgens daaraan toe........

© Joop