Slimme zet van de koning om onderzoek te laten doen naar de rol van het koningshuis in de slavenhandel, maar wat is de waarde van dit onderzoek?

Visiting professor Duke University, North Carolina

Het onderzoek naar de rol van het Nederlandse Koningshuis is uniek, zei het NOS Journaal. Het Journaal verwees daarna naar de omringende koningshuizen, die graag de vuile was binnenskamers willen houden. De conclusies - zoals die nu naar buiten worden gebracht door het journaal - inzake de rol van het koningshuis in de slavenhandel en slavernij staven eerdere vermoedens: “Ze hebben geld verdiend, maar hun bemoeienis met de slavenhandel en de slavernij zelf, dat viel wel mee.”

Slimme zet van de koning om de rol van het Nederlandse koningshuis te laten onderzoeken. Met een beetje fantasie kun je adviseurs horen zeggen dat “U de kritische stemmen maar beter kunt laten verstommen voordat ze te luid worden, Majesteit”. Ook zo’n slimme zet: het besluit om het onderzoek uit eigen zak te financieren. In wetenschappelijke kringen worden dergelijke geldstromen met argwaan bekeken. Immers “wij van WC-Eend zullen altijd zeggen dat WC-eend de beste is”.

Andere tijden. Andere inzichten. Kennelijk. Maar de denigrerende woorden “het is maar een mening” zijn ook door Willem- Alexander uitgesproken toen professor Michiel Baud zijn bevindingen naar de bemoeienissen van zijn schoonvader Jorge Zorreguieta presenteerde.

Met de ogen van 2026 verrekijken naar het verleden. Zeggen dat het allemaal niet goed zat, en dan weer over gaan tot de orde van de dag en €99,90 vragen voor de handelseditie.  

Wat is de waarde van dit onderzoek?

KanttekeningenEen aantal kanttekeningen die niet specifiek over de inhoud gaan. De kanttekeningen gaan over de presentatie op 22 oktober, en wat er daarna in de pers verscheen.

- Het onderzoek is gedaan vanuit Nederlands perspectief, en niet vanuit het perspectief van de kolonie. En laat het nu zo zijn dat juist dat perspectief wetenschappelijk relevant is. 

- Vanaf 1848 is de koning volgens de Grondwet onschendbaar. De regering is verantwoordelijk. De koning kan zich in deze wel willen verantwoorden, maar de regering is uiteindelijk verantwoordelijk voor het koloniale beleid. En als de regering verantwoordelijk is, dan kan niemand uit de voormalige koloniën, Indonesië, Suriname, Papua, Aruba, Bonaire, Curaçao, St Maarten, St Eustachius en Saba, iets met de wetenschap dat het Nederlandse Koningshuis flink profiteerde van de kolonisatie. Het was artikel 53 van de GW dat door het geachte statenlid Benjamin Elias Colaço Belmonte (1866-1873) in de  Koloniale Staten van Suriname als groot obstakel werd genoemd als het ging om de ontwikkeling van Suriname. Wie was De Kroon dan wel niet? De regering in Den Haag? De........

© Joop