Waarom we extreme vermogens internationaal moeten aanpakken om de zon weer voor meer mensen te laten schijnen

Freelance projectmanager, ondernemer en auteur van Minder macht voor de miljardair!

Drie redenen waarom we de systeemfout niet zien.

Hoe kan het dat je in een rijk land als Nederland fulltime werkt en toch moeite hebt om je huur, boodschappen en energie te betalen? Hoe kan het dat jonge mensen hard werken, maar geen woning kunnen kopen? En hoe kan het dat de economie groeit, terwijl steeds meer mensen het gevoel hebben dat ze nauwelijks vooruitkomen? Uit veel reacties op mijn eerdere artikelen merk ik dat mensen deze problemen vaak los van elkaar bekijken. De één praat over de woningmarkt, de ander over lage lonen, migratie, armoede of dure boodschappen. Ik probeer juist te laten zien dat veel van deze problemen met elkaar te maken hebben. Daaronder zit volgens mij een diepere systeemfout. Met die systeemfout bedoel ik iets eenvoudigs: bezit kan steeds makkelijker nieuw bezit opleveren. Daardoor kunnen geld en economische macht zich steeds verder opstapelen bij mensen die al veel hebben. De één probeert vermogen op te bouwen met zijn loon. De ander bouwt nieuw vermogen met het vermogen dat hij al heeft.

Dat verschil wordt steeds belangrijker.

Wat vroeger ver weg leek, zien we nu hierVroeger spraken we over arme derdewereldlanden en rijke landen. Wij woonden in het rijke Westen en grote armoede leek iets wat ver weg gebeurde. Maar ook in rijke landen zien we nu wijken waar mensen fulltime werken en toch nauwelijks rondkomen. Er zijn buurten waar mensen een groot huis, spaargeld en beleggingen hebben, terwijl een paar straten verder gezinnen iedere maand moeten kiezen welke rekening ze eerst betalen. Jongeren kunnen geen woning vinden en veel gezinnen hebben nauwelijks geld achter de hand als er iets misgaat. Ik zeg niet dat Nederland een derdewereldland is geworden, want dat is niet zo. Maar ik gebruik soms het woord derdewereldwijken voor wijken in een rijk land waar veel werkende mensen toch in armoede leven. De steeds grotere concentratie van vermogen is volgens mij een belangrijke onderliggende oorzaak die zulke verschillen kan versterken. Het is niet de enige oorzaak van alle problemen, maar we moeten haar wel zien als we willen begrijpen waarom de verschillen tussen mensen zo groot kunnen worden.

De blinde vlek van mensen die nog aan de goede kant zittenOp mijn artikelen krijg ik regelmatig kritiek. Een deel daarvan komt van mensen die het zelf nog redelijk goed hebben. Ze hebben bijvoorbeeld een goed inkomen, een koopwoning, spaargeld of een goed pensioen. Als je zelf weinig geldzorgen hebt, is het moeilijker om te voelen wat een prijsstijging betekent voor iemand die iedere maand al tekortkomt. Als je een huis bezit, kan een stijgende huizenprijs zelfs goed nieuws zijn omdat je bezit meer waard wordt. Voor iemand zonder woning betekent precies dezelfde prijsstijging dat een huis verder buiten bereik raakt. Dat is een mooi voorbeeld van twee mensen die naar dezelfde ontwikkeling kijken, maar een totaal andere werkelijkheid ervaren. Ik verwijt mensen dat niet. We kijken allemaal vanuit ons eigen leven naar de wereld. Maar daardoor kunnen we een blinde vlek krijgen voor wat er met anderen gebeurt. Ik probeer daarom steeds het grotere plaatje te laten zien. Niet om mensen de les te lezen, maar omdat we volgens mij anders blijven proberen losse problemen op te lossen zonder naar de oorzaak eronder te kijken.

Drie redenen waarom we de systeemfout niet zienIk zie drie belangrijke redenen waarom we deze systeemfout zo moeilijk zien. Ten eerste zien we losse problemen, maar niet het systeem erachter. Ten tweede zoeken we een zichtbare zondebok in plaats van de diepere oorzaak. Ten derde verwarren we rijkdom te makkelijk met succes en wijsheid.

1. We zien losse problemen, maar niet het systeem erachter. We praten over de woningmarkt alsof het alleen om huizen gaat. We praten over lage lonen alsof het alleen om werkgevers gaat. We praten over armoede alsof het alleen over........

© Joop