Auteur van het boek ‘Van Dankbaar naar Strijdbaar: Emancipatie als antwoord op extreemrechts populisme’.

Als docent burgerschap op het mbo vergelijk ik weleens mijn studenten met de mbo’ers van vijfentwintig jaar geleden, toen ik er zelf één was. Ik heb een tijdlang gedacht dat de huidige jongeren veel minder geëngageerd zijn dan mijn generatie toentertijd. In mijn lessen probeer ik de link tussen de actualiteit en hun leefwereld te verduidelijken. Te vaak botste ik op een muur van onverschilligheid. Dat is wat ik zag en het leek dan ook mijn kijk op de huidige generatie te worden.

Ik wil geen negatieve kijk hebben op jongeren, omdat het iets heeft van het opgeven van een generatie. Daarnaast voelt het te veel als ‘vroeger was alles beter’. Dus keek ik beter. Wat is het referentiekader van de huidige jongeren? Hebben zij te maken gehad met breuklijnen? Zo ja, welke? In welke maatschappij zijn zij opgegroeid?

In tegenstelling tot mijn generatie, die 9/11 als breuklijn heeft ervaren, vormen de huidige jongeren een generatie die na 9/11 opgroeide. 9/11 heeft de wereld waarin zij geboren werden mede gevormd, waardoor zij de wereld vóór 9/11 helemaal niet als referentiepunt hebben.

De psychologische erfenis van 9/11Stilstaan bij de aanslagen op 11 september 2001 en de jaren daarna doet mij denken aan een citaat van historicus, socioloog en filosoof Ibn Khaldun (1332-1406):

‘Door de geschiedenis heen hebben veel naties een fysieke nederlaag geleden, maar dat is nooit het einde van een natie geweest. Maar wanneer een natie het slachtoffer is geworden van een psychologische nederlaag, dan markeert dat het einde van die natie.’

Ik vond dit altijd wel een mooie quote. Hoe herken je een psychologische nederlaag? Is dat als een willekeurige overheid de weg kwijt is? Als de bevolking massaal werkloos is en in armoede vervalt? Dit zijn de vragen die ik mezelf stelde toen ik als tiener deze quote voor het eerst las. Een psychologische nederlaag ontstaat niet op........

© Joop