​Bu makale, Yapay Zeka (YZ) teknolojilerinin insan ilişkileri, aşk algısı ve aile yapısı üzerindeki radikal etkilerini teorik ve klinik bir perspektifle incelemektedir. 21. yüzyılın getirdiği "Algoritmik Romantizm", bireylerin bağlanma stillerini, partner seçim süreçlerini ve sadakat kavramını yeniden tanımlamaktadır. Çalışma kapsamında, Barry Schwartz'ın Seçim Paradoksu ve Robert Sternberg'in "Aşk Üçgeni" kuramları dijital çağa uyarlanmış; yazarın özgün "Psikolojik Kintsugi" metodolojisiyle dijital dünyada kırılan ruhsal bağların onarımı tartışılmıştır.

​1. GİRİŞ: ANTROPOLOJİK BİR EŞİKTEN BAKIŞ

​İnsanlık tarihi boyunca aşk; biyolojik bir zorunluluk, psiko-sosyolojik bir sözleşme ve şiirsel bir vuslat olarak kabul edilmiştir. Ancak günümüzde aşk, iki ruhun "tesadüfi" karşılaşmasından ziyade, iki veri setinin algoritmik bir düzlemde "optimize" edilmesine dönüşmüştür. Yapay zeka, artık sadece bir iletişim aracı değil, ilişkilerin mimarisini çizen, duygusal tepkileri simüle eden ve hatta partner adaylarını eleyen bir "meta-aktör" konumundadır. Bu makale, bu sibernetik dönüşümün psikolojik maliyetlerini ve sunduğu fırsatları analiz etmeyi amaçlamaktadır.

​2. LİTERATÜR VE TEORİK ARKA PLAN

​2.1. Sternberg’in Üçgeninden Algoritmik Kareye

​Robert Sternberg (1986), aşkı Yakınlık, Tutku ve Bağlılık bileşenleriyle açıklar. Modern dünyada bu üçgene dördüncü bir köşe eklenmiştir: Veri Algoritması. * Yakınlık (Intimacy): Artık fiziksel paylaşımdan ziyade, dijital ayak izlerinin (beğeniler, ortak takipçiler) benzerliği üzerinden inşa edilmektedir.

​Tutku (Passion): Görsel filtreleme teknolojileri ve YZ tabanlı imaj manipülasyonları ile "hiper-gerçekçi" ama bir o kadar da yapay bir boyuta taşınmıştır.

​Bağlılık (Commitment): Dijital denetim mekanizmaları ve "çevrimiçi takip" imkanlarıyla hem güçlenmiş hem de güven krizlerine açık hale gelmiştir.

​2.2. Seçim Paradoksu ve Karar Yorgunluğu

​Barry Schwartz (2004) tarafından ortaya atılan Seçim Paradoksu, dijital flört platformlarında (Tinder, Bumble, vb.) en somut halini bulur. YZ asistanları kullanıcıya binlerce seçenek sunduğunda, beyin "karar felci" (decision paralysis) yaşar. Sonuç olarak yapılan seçim, "daha iyisi bir kaydırma (swipe) mesafesinde" düşüncesiyle sürekli değersizleşir. Bu durum, Zygmunt Bauman'ın "Sıvı Aşk" (Liquid Love) olarak tanımladığı, kolay tüketilebilir........

© İstiklal