menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Descartes: Gerçeğin Yolu Şüpheden Geçer

19 0
02.08.2026

Bir önceki yazıda Michel de Montaigne’in Fransız düşüncesinde açtığı yolu konuşmuştuk. O yazı, bugünkü yazıyla başlayan, bir dizinin önsözüydü. 

Dolayısıyla şimdi Fransa’yı Aydınlanma’ya götüren yolun ilk büyük durağındayız. Ve burada René Descartes ile karşılaşıyoruz.

Descartes’in adını hemen herkes biliyor. Ancak onu önemli kılan yalnızca ünlü bir filozof olması değil. Düşünme biçimimizi değiştirmiş olmasıdır.

1619 yılının soğuk bir gecesinde, genç bir Fransız subayı Almanya’da bir odada yalnız başına derin düşüncelere dalmıştı. Daha sonra anlattığına göre, o gece gördüğü üç rüya hayatının yönünü değiştirecekti. Bu rüyaların ayrıntıları bugün hâlâ tartışılıyor. Fakat kesin olan bir şey var: O geceden sonra Descartes, ömrünü “gerçeği” aramaya adadı.

17’inci yüzyılın başında Avrupa büyük bir değişimin eşiğinde, sancıların içindeydi. Bilim ilerliyor, eski bilgiler sorgulanıyor, din savaşlarının izleri hâlâ toplumları etkiliyordu. Bu kaotik ortamda, düşünce insanları büyük sorunları kökten çözecek, şu sorunun peşine düştüler: Gerçek bilgiye nasıl ulaşabiliriz?

Descartes’in cevabı şaşırtıcıydı:Önce her şeyden şüphe edeceğiz.

Bu, ne bir umutsuzluğun ne de bir inkarın ifadesi değildi. Aksine, bilgiyi........

© Internethaber