4 Kasım 1941 yılında Filistin’in Cenin şehrinde dünyaya geldi. Baba adı Yusuf, anne adı Zekiye’dir. Ailesi Filistin’de çok etkili olmuş, yöneticilik yapmış, Harisoğulları’na dayanır. Azzam, çiftçilikle uğraşan, mütevazı ve dindar bir aileye mensuptur.

Kız kardeşi Ümmü Adil’in anlattığına göre; “ilkokul yıllarında çok başarılı bir çocuktu. Kitap okumayı çok severdi. Onun yaşıtları sokakta oynarken o kitap okur, arkadaşları tarafından sokağa davet edilince de vaktim yok” derdi.

1948’de daha 7 yaşındayken Filistin topraklarının Siyonistler tarafından işgal edildiğini ve Filistin halkının yaşadığı dramı yakından görmesi onu çok etkilemiştir. Yakın akrabalarının ve ailesinin anlattığına göre Azzam, daha ilkokuldayken namaza başlamış, büluğ çağından önce Müslüman Kardeşlerin Filistin teşkilatıyla tanışmış ve üye olmuştur.

Cenin şehrinin önde gelen âlimleri ve hatipleri ile oturup kalkmayı, onları dinlemeyi çok severdi. Bu âlimler daha sonraki yıllarda Filistin’deki İslâmi hareketin de ilk kurucuları olmuşlardır.

Azzam, Filistin İslami Hareketi kurulduktan sonra en aktif gençlerinden birisi olmuş, dönemin Nasırcıları ve Komünistleri ile en çok tartışan bir gençlik lideri haline gelmişti.

Filistin’de oluşan İslâmi Hareket, Hasan el-Benna’nın 1928 yılında kurduğu Mısır İhvanı’ndan etkilenmiş bir harekettir. Bütün eğitim hayatını başarıyla geçirmiş olan Azzam, daha lise yıllarında Hasan el-Benna, Abdulkadir Udeh, Seyyid Kutub, Muhammed Kutub okuyarak yetişmiş bir gençti.  Liseden sonra Şam Üniversitesi Şeriat Fakültesi’nde okudu ve fakülteyi de 1966 yılında takdirle bitirdi. Suriye’de bulunduğu yıllarda, daha sonra Suriye’nin önde gelen âlimleri olarak bilinen, Muhammed Edib Salih, Muhammed Said Ramazan el-Bûti gibi gençlerle arkadaşlık yaptı. Fakülteden sonra,

Ezher’de Usulu Fıkıh alanında 1969’da yüksek lisansını, 1973’te de yine aynı alanda doktorasını tamamladı. Doktora tezini “Kur’an ve Sünnette Hükümler” üzerine yaptı. Tezinde, bu hükümleri usulcülerin nasıl ele aldığı konusu üzerinde çalıştı. Usul açısından son derece ilmi bir tez olan bu çalışma, birçok bilginin bir arada olması açısından özellikle usul dersi veren hocalar için iyi bir yardımcı referans kaynağı olacak niteliğindedir.

Ezher’de doktorasını bitirdikten sonra Ürdün’e dönen Azzam, Ürdün Üniversitesi Şeriat Fakültesi’nde 1973-1980 yılları arasında yedi yıl öğretim üyeliği yaptı. Her yerde olduğu gibi üniversitede de derslerin yanında hep davet çalışmalarıyla ön plana çıktı ve çok sevildi. Davet çalışmalarından ve öğrenci üzerindeki etkisinden rahatsız olan üniversite yönetimi, Azzam’ın görevine son verdi.

Azzam, Suudi Arabistan’ın Cidde şehrinde bulunan Kral Abdülaziz Üniversitesi’nde göreve başladı. Daha sonra üniversite yönetiminden ders vermek üzere Pakistan İslamabat’ta bulunan Uluslararası İslam Üniversitesi’ne görevlendirilmesini istedi. 1984 yılına kadar bu üniversitede görev yaptıktan sonra üniversiteden kendi isteği ile istifa ederek bütün vaktini Afgan direnişine tahsis etti.

1979’da Afganistan’ın dönemin süper gücü Sovyetler Birliği tarafından işgal edilmesi, başta Müslümanlar olmak üzere herkesi şok etmiş, tüm dünya Sovyetleri durdurmak, Müslümanlar ise işgal altındaki İslam topraklarını kurtarıp Afgan halkına yardım etmek için harekete geçmişti.

Sovyetler Birliği bütün gücüyle Afganistan’ı işgal ederken, Afganlı genç liderler de cihat ilan etmişlerdi. “Afgan direnişi” daha sonra “Afgan cihadı” olarak........

© İnsaniyet