İran’a yönelik artan askeri baskı, bölgesel gerilimler ve ülke içindeki siyasi kriz yalnızca Tahran’daki iktidarın geleceğini değil, İran’ın çok uluslu yapısının geleceğini de tartışmaya açmış durumda. Bu tartışmaların merkezinde ise İran Kürdistanı olarak bilinen Rojhilat yer alıyor.

Bugün farklı çevrelerde Rojhilat’ın geleceğine dair oldukça farklı senaryolar dillendiriliyor. Kimi yorumlar Rojhilat Kürtlerini ABD ve İsrail’in İran’a yönelik olası müdahalesinin içerdeki müttefiki ve kara gücü olarak konumlandırıyor. Bazı çevreler yaşanan gelişmeleri bağımsız bir Kürdistan için tarihi bir fırsat olarak görüyor. Başka bir yaklaşım ise ortaya çıkan koşulların ancak farklı özerklik modelleriyle sonuçlanabileceğini savunuyor.

Bu tartışmaların önemli bir kısmı Kürtlerin elde edebileceği kazanımların ancak ABD-İsrail ittifakının koşulsuz bir parçası olunması halinde mümkün olacağını ileri sürüyor. Bu yaklaşımın Kürtlere biçtiği rol ise çoğu zaman bölgesel müdahalelerin kara gücü olmaktan öteye geçmiyor. Buna karşılık bazı çevreler Kürtlerin küresel ve bölgesel güç dengelerinin tamamen dışında kalmaları gerektiğini savunuyor. Daha sınırlı bir kesim ise Kürtlerin İran rejimiyle birlikte hareket etmesini öneriyor.

Bu yaklaşımların önemli bir kısmı bölgedeki gerçek güç dengelerini göz ardı ederken Kürtlerin bölgesel istikrar üretme kapasitesini de yeterince hesaba katmıyor. Böylece, bilerek ya da bilmeyerek, Kürtlerin hedef haline gelmesine ve kazanımlarını koruma imkanlarının zayıflamasına yol açabilecek bir siyasal zemin oluşuyor.

Oysa bölgesel kırılma dönemlerinde dış güçlerle kurulan ilişkilerin tek başına bir strateji haline getirilmesi çoğu zaman gerçek bir stratejinin yokluğunu gizler. Tarihsel deneyimler, yalnızca dış güçlere yaslanan politikaların kalıcı ve güvenli bir siyasal statü üretmekte yetersiz kaldığını defalarca gösterdi.

Rojhilat Kürtleri uzun yıllardır hem siyasi hem de kültürel haklar açısından oldukça sınırlı bir alanda varlıklarını sürdürmeye çalışıyor. İran’da idari olarak bir Kürdistan eyaleti bulunsa da bu yapı Kürtlerin ulusal haklarını tanıyan bir özerklik anlamına gelmiyor. Kürtçenin eğitim ve kamusal yaşamda kullanımı, yerel yönetimlerin yetkileri ve siyasi temsil alanlarında ciddi sınırlamalar devam ediyor.

Üstelik........

© İlke TV