Erdal Erzincan’dan razıyım!
Erdal Erzincan’ın sosyal medya hesabından yaptığı “Aleviliğin ibadet dili Türkçedir” paylaşımına bir yanıt da gazeteci Ali Duran Topuz’dan geldi. Ali Duran Topuz, kişisel blogu Utay’da “Erdal Erzincan’dan razıyım!” başlıklı bir yazı kaleme aldı.
Yazının tamamı şöyle:
Evvela açık, sarih, tartışmasız, kuşkusuz biçimde söyleyeyim: Erdal Erzincan’dan incinmedim, hatta onun incinmiş olma ihtimali beni daha çok incitiyor. Erdal Erzincan’dan razıyım. Niyetinin sahihliğine ve yol ereni oluşuna şahidim. Onu inciten sözlere rızalığım yoktur.
Sonra meseleye geleyim: Evet, Erdal Erzincan’ın söylediği şey hatalıdır. İfade olarak hatalıdır. İçerik olarak hatalıdır. Zamanlama olarak hatalıdır. Mecra olarak hatalıdır.
Fakat önce bazı tashihlerle konuşmak lazım:
Erdal Erzincan “Kürt Alevi olmaz” demiyor.
Erdal Erzincan “Kürt Alevi olmasın” demiyor.
Erdal Erzincan “Kürt Alevi ikincildir” demiyor.
Erdal Erzincan “Kürt Aleviler Türk olsun” demiyor, “Türk’tür” hiç demiyor.
Peki hatası ne?
İfade olarak: İbadet dili ile ayin dilini eşitlemesi bile yeterince ciddi bir hata. Mesela ayin dili diyelim ki Türkçe olsun, bu “ibadet” dilini etkilemeyecektir çünkü Türkçe bilmeyen biri ibadetini doğal olarak Kürtçe ya da Arapça ya da Arnavutça ya da Romca ya da Domca ya da Farsça yapacaktır, başka türlü nasıl yapsın? Bilmiyor zaten.
Erzincan “ayin dilini” kast ediyor besbelli, burada da ifade hatalı: “Ayin dili Türkçedir” neredeyse normatif bir ifade oysa hiç Türkçe bilmeyen milyonlarca Alevi düşünüldüğünde bu pek mantıklı bir ifade olmayacaktır. Erzincan bunu bilir, kast ettiği anlaşıldığı kadarıyla, “Ağırlıklı olarak ayin dili Türkçedir” türü bir cümle. Fakat bu nazik konularda “kast” ile “ ifade” arasındaki uyumsuzluklar başa çok bela açar, dahası hakikate de uymaz. Arap Alevilerin “ayin”lerinde Türkçe yoktur. Yaresan’ın “ayin”lerinde Türkçe yoktur. Dahası, ben İstanbul’a yaşım 10’a dayanmışken geldim, köyde birçok cemde bulundum, cemlerin on katı, yirmi katı cenaze erkanı gördüm. Cemleri çekip çeviren dedeler içinde Türkçe kullananlar da hatırlıyorum, hiç kullanmayanlar da. Cenazelerde Türkçe hiç hatırlamıyorum. Elbette Türkçe deyişler, gülbanklar, duvazlar duydum ama “az” olandı onlar, çok olanlar değil. Gerçekten Kürt Alevilerin bulunduğu yerlerde ayini cem ya da sair erkanlarda “Türkçe” hep mi vardı, yoksa cumhuriyet sonrası Aleviliğin kendini yeniden........
