Kemal Kılıçdaroğlu’na yönelik en yaygın ve en sert eleştirilerden biri “13 seçim kaybettiği” iddiasıdır. Bu söylem yıllardır siyasal tartışmaların merkezinde dolaşmakta, çoğu zaman da bir analiz değil, doğrudan bir siyasî hüküm gibi kullanılmaktadır. Ancak meseleye siyaset bilimi perspektifinden bakıldığında, bu ifadenin hem sayısal hem de metodolojik açıdan ciddi sorunlar içerdiği açıktır.

Öncelikle “13 seçim” ifadesi teknik olarak tartışmalıdır. Kılıçdaroğlu döneminde CHP’nin katıldığı seçim süreçleri farklı türlerden oluşmaktadır ve toplam sayı üzerinden yapılan bu genelleme, iki turlu cumhurbaşkanlığı seçimlerinin “iki ayrı seçim” gibi değerlendirilmesinden beslenmektedir. Bu da daha en başından kavramsal bir kayma oluşturmaktadır.

Daha önemlisi şu sorudur:

Bir seçimin sonucu doğrudan parti genel başkanının hanesine tek başına yazılabilir mi?

Türkiye’de seçimler homojen süreçler değildir. Genel seçim, yerel seçim, referandum ve cumhurbaşkanlığı seçimleri hem aktörler hem de seçmen davranışı açısından tamamen farklı dinamiklere sahiptir.

Kılıçdaroğlu döneminde yapılan bazı seçimlerde CHP tek başına yarışmamıştır.

Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden birinde aday Ekmeleddin İhsanoğlu olmuştur.

Bir diğerinde Muharrem İnce aday gösterilmiştir.

2023’te ise Kılıçdaroğlu ittifak kuran altı partinin bizzat ortak adayı olmuş; o süreçte bugün CHP’nin cumhurbaşkanı adaylığı için adı geçen Mansur Yavaş ve Ekrem İmamoğlu da aynı kampanyanın aktif parçası olarak sahada yer almıştır.

Bu nedenle bütün seçim yenilgilerini tek başına Kılıçdaroğlu’nun siyasî performansına indirgemek analitik olarak eksiktir.

Recep Tayyip Erdoğan için “girdiği her seçimi kazandı” ifadesi de başka bir bakış olabilir; Dolayısıyla “kazandı/kaybetti” ikiliği, siyasal gerçekliği daraltan bir çerçeveye dönüşmektedir.

CHP Tarihinde Liderler ve Seçim Performansı: İnönü’den Kılıçdaroğlu’na

CHP liderliği seçim sonuçları üzerinden değerlendirilecekse bu değerlendirme tarihsel bağlam içinde yapılmalıdır. Siyasî liderlik yalnızca seçim kazanıp kaybetmek üzerinden değil; partiyi hangi tarihsel koşullarda yönettiği, toplumsal etkisi ve bıraktığı siyasal miras üzerinden de okunmalıdır.

İsmet İnönü Dönemi (1938–1972)

İsmet İnönü çok partili hayata geçişten sonra CHP’nin iktidardan muhalefete geçtiği dönemin lideridir.

Girdiği başlıca seçimler:

1946 Genel Seçimi — CHP iktidarı devam etti.

1950 Genel Seçimi — Demokrat Parti kazandı, CHP muhalefete düştü.

1954 Genel Seçimi — CHP seçim kaybetti.

1957 Genel Seçimi — CHP seçim kaybetti.

1961 Genel Seçimi — CHP birinci parti oldu, koalisyon hükümeti kuruldu.

1965........

© Hür Fikirler