ANAYASA MAHKEMESİ’NİN SITKI DEMİRAY KARARI

6284 sayılı Kanun kapsamında verilen uzaklaştırma, yaklaşmama ve iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme gibi tedbir kararları, niteliği gereği çoğu zaman hızlı bir şekilde ve dosya üzerinden verilmektedir.

Tedbir kararının süratle verilmesinin gerekli olması, bu karara karşı yapılan itirazın da şekli ve yüzeysel biçimde incelenebileceği anlamına gelir mi?

Anayasa Mahkemesi’nin 28/11/2024 tarihli Sıtkı Demiray Başvurusu (B. No: 2021/26309) kararı, özellikle bu noktada önem taşımaktadır.

Anayasa Mahkemesi, 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen tedbir kararlarına karşı yapılan itirazlarda, başvurucunun ileri sürdüğü esaslı iddia ve savunmalar değerlendirilmeden soyut ve klişe ifadelerle karar verilmesini gerekçeli karar hakkı yönünden incelemiş ve ihlal sonucuna ulaşmıştır.

Karar, 6284 sayılı Kanun uygulamasında sıklıkla karşılaşılan kalıp gerekçeler bakımından önemli sonuçlar doğurabilecek niteliktedir.

1. 6284 Sayılı Kanun Kapsamında Hangi Tedbirler Verilebilir?

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, aile içi şiddetin ve kadına yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla koruyucu ve önleyici tedbir mekanizmaları öngörmektedir.

Kanun kapsamında somut olayın özelliklerine göre;

*Müşterek konuttan uzaklaştırma,

*Korunan kişiye yaklaşmama,

*İletişim araçlarıyla rahatsız etmeme,

*Belirli yerlere yaklaşmama,

*Silahın kolluğa teslim edilmesi

gibi çeşitli tedbir kararları verilebilmektedir.

Bu tedbirler koruyucu ve önleyici nitelikte olmakla birlikte, hakkında tedbir uygulanan kişinin temel hak ve özgürlükleri üzerinde doğrudan sonuçlar meydana getirebilmektedir.

Kanunun korumayı amaçladığı hukuki değer ve tedbirlerin niteliği nedeniyle kararların süratle alınması gerekebilir. Ancak bu özellik, tedbir kararlarının ve özellikle bu kararlara karşı yapılan itirazların etkili bir yargısal denetimin dışında bırakılabileceği anlamına gelmez. Başka bir ifadeyle, tedbir kararının geçici olması, yargısal denetimin de geçici veya şekli olması sonucunu doğurmaz.

2. Gerekçeli Karar Hakkı Neden Önemlidir?

Gerekçeli karar hakkı, adil yargılanma hakkının temel unsurlarından biridir.

Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı bakımından mahkemenin yalnızca bir sonuca ulaşması yeterli değildir.

Mahkemenin ulaştığı sonucun hangi maddi ve hukuki nedenlere dayandığının da kararın muhatapları tarafından anlaşılabilir ve gerektiğinde denetlenebilir biçimde ortaya konulması gerekir.

Gerekçeli karar hakkı bu yönüyle;

*Yargısal keyfiliğin önlenmesini,

*Tarafların iddia ve savunmalarının gerçekten değerlendirildiğinin anlaşılmasını,

*Kararların üst derece mahkemelerince etkili biçimde denetlenebilmesini,

*Hukuki........

© Hukuki Haber