Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi, 1 Temmuz 2024'ten bu yana konut ve çatılı işyeri kiralarında tek bir kurala dayanıyor: yıllık kira artışı, bir önceki kira yılındaki TÜFE'nin oniki aylık ortalamasını geçemez. Daha önce geçici olarak uygulanan yüzde 25'lik üst sınır kalktı; artık ev sahibi ne kadar isterse istesin, sözleşmenizde yazan rakam bu ortalamayı aşıyorsa o madde geçersiz sayılıyor. Peki elinize yeni kira bedelini içeren bir mesaj ya da noter ihtarnamesi geldiğinde, önce hangi adımı atmalısınız?

Kira Artışında Yasal Sınır Nedir?

Kanun koyucu burada kiracıyı korumak için net bir formül belirlemiş: yeni kira bedeli, geçen kira yılındaki TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) son oniki aylık ortalama değişim oranı kadar artırılabilir. Bu oran her ay güncellenir ve TÜİK'in resmi verilerinden hesaplanır.

Somut bir örnek verelim: Beşiktaş'ta oturan Kerem Bey'in kira sözleşmesi Eylül ayında yenileniyor. Ev sahibi telefonla arayıp "piyasa çok yükseldi, kirayı iki katına çıkarıyorum" diyor. Kerem Bey'in yapması gereken ilk şey, sözleşme yenileme ayına denk gelen TÜFE 12 aylık ortalama oranını TÜİK sitesinden kontrol etmek, çünkü ev sahibinin telefonda söylediği rakamın hiçbir yasal bağlayıcılığı yok.

TBK m. 344 uyarınca TÜFE oniki aylık ortalamasının üzerindeki artış talepleri, sözleşmede yazılı olsa dahi kısmen geçersizdir. Kiracı, yasal tavanı aşan kısmı ödemekle yükümlü değildir.

Yeni kira bedelini kabul etmeden önce sözleşmenizi ve güncel TÜFE oranını karşılaştırın.

Sözleşmede Daha Yüksek Bir Oran Yazıyorsa Ne Olur?

Bazı kiracılar, kira sözleşmesini imzalarken "her yıl yüzde 40 artış" gibi maddeleri fark etmeden onaylıyor. Burada önemli bir ayrıntı var: sözleşmede yasal sınırı aşan bir artış oranı yazsa bile, bu madde kiracı aleyhine kabul edilemez ve TBK m. 344 hükmü emredici nitelikte olduğu için geçersiz sayılır.

Örneğin Kadıköy'de bir dükkân işleten Selin Hanım'ın kira sözleşmesinde "yıllık P artış" maddesi bulunuyor. TÜFE ortalaması o yıl için 5 çıktıysa, Selin Hanım sözleşmeye rağmen yalnızca 5'lik artışı ödemekle yükümlü, geri........

© Hukuki Haber