4857 sayılı İş Kanunu 2003 yılından bu yana yürürlükte ve 2026 yılı itibarıyla da kıdem tazminatının temel mantığı değişmedi: kural olarak işten kendi isteğinizle ayrılırsanız bu tazminata hak kazanamazsınız. Ancak kanunun 24. maddesi, işçiye belirli hallerde "istifa" görünümü altında aslında haklı bir fesih yapma ve tazminatını alma imkânı tanıyor. Bu ayrımı bilmemek, çoğu çalışanın hakkını fark etmeden kaybetmesine yol açıyor.

Genel Kural: Kendi İsteğinizle İstifa Ederseniz Tazminat Alamazsınız

İş sözleşmesini sırf kendi arzunuzla, herhangi bir gerekçe göstermeden sonlandırırsanız kıdem tazminatı hakkınız doğmaz. Kanun koyucu bu tazminatı, işçinin iradesi dışında gelişen veya işverenin kusurundan kaynaklanan ayrılışlar için öngörmüş.

Örneğin Kadıköy'de bir mağazada kasiyer olarak çalışan Elif, daha iyi bir maaş teklifi aldığı için istifa dilekçesi verdi. İşvereniyle herhangi bir anlaşmazlığı yoktu, sadece kariyer değişikliği istiyordu. Bu durumda Elif'in kıdem tazminatı talep etme hakkı bulunmuyor; çünkü ayrılış nedeni işverenin bir eylemine değil, kendi tercihine dayanıyor.

Peki bu kural her zaman bu kadar katı mı işliyor? Aslında kanun, "istifa" başlığı altında görünen ama gerçekte işçiyi haklı çıkaran birçok durumu ayrıca düzenliyor.

İstifa kararı öncesi, haklı sebebin var olup olmadığını değerlendirmek önemli

İstisna: Haklı Nedenle Fesih Nedir, Hangi Hakları Doğurur?

İş Kanunu'nun 24. maddesi, işçiye "haklı nedenle derhal fesih hakkı" tanıyor. Bu hak kullanıldığında işçi teknik olarak istifa etmiş gibi görünse de, aslında kanunun aradığı koşullar oluştuğu için kıdem tazminatına hak kazanıyor.

Madde, üç ana haklı sebep grubu sayıyor: sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlar ve zorlayıcı sebepler. Bu üç başlık, uygulamada birçok somut olayı kapsayacak şekilde geniş yorumlanıyor.

Diyelim ki İzmir'de bir üretim tesisinde çalışan Kemal, üç aydır maaşını düzenli alamıyor ve işveren her seferinde farklı bir bahane sunuyor. Kemal bu gerekçeyle iş sözleşmesini feshederse, dilekçesinde "istifa........

© Hukuki Haber