Bir aile, vefat eden yakınlarının Instagram hesabına giriş yapmaya çalışıyor; ama şifre yok, hesap iki adımlı doğrulamayla kilitli. Aynı kişinin telefonunda bir de kripto cüzdanı uygulaması duruyor, fakat cüzdanın özel anahtarını (private key) kimse bilmiyor. Bu tablo artık bir istisna değil. 2024 yılında yürürlüğe giren 7518 sayılı Kanun‘la kripto varlık hizmet sağlayıcıları Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) denetimine girdi ve dijital varlıkların hukuken de bir gerçeklik olduğu resmen kabul edilmiş oldu. Peki bir kişi öldüğünde sosyal medya hesapları ve kripto varlıkları mirasçılarına nasıl geçiyor, hangi hukuki yol izleniyor?

Dijital Miras Nedir? Hangi Varlıklar Tartışma Konusu?

Dijital miras kavramı, aslında iki farklı grubu bir arada barındırır. Bir tarafta manevi değeri öne çıkan varlıklar var: sosyal medya hesapları, e-posta kutuları, bulut depolama alanındaki fotoğraflar, kişisel bloglar. Diğer tarafta ise ekonomik değeri tartışmasız olan varlıklar bulunuyor: kripto para cüzdanları, dijital yatırım hesapları, NFT’ler.

Ayrım her zaman net değildir. Örneğin bir içerik üreticisinin reklam geliri getiren YouTube kanalı yalnızca anı değeri taşımaz; düzenli gelir üreten bir varlık olarak da değerlendirilebilir. Bu yüzden her hesabı aynı kefeye koymak yerine, önce o hesabın ekonomik bir değer taşıyıp taşımadığına bakmak gerekir.

Fiziksel eşyalar gibi dijital hesaplar da artık bir mirasın parçası sayılabiliyor.

Sosyal Medya Hesapları Terekeye Girer mi?

Türk Medeni Kanunu m.599 uyarınca mirasçılar, miras bırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak kanun gereği kazanır. Bu kural, ekonomik değeri olan her hakkın ölüm anında mirasçılara geçtiği anlamına gelir. Sorun şu ki sosyal medya platformlarının kendi iç kuralları bambaşka işliyor: Meta hesapları “anma” (memorialization) durumuna alabiliyor, Google ise “Etkin Olmayan Hesap Yöneticisi” adlı bir araçla önceden belirlenmiş bir kişiye sınırlı erişim tanıyabiliyor.

Bu araçlar aslında hesaba teknik erişimi düzenliyor, hesabın hukuki olarak kime ait olduğunu değil. Örneğin bir mirasçı, Google’ın Etkin Olmayan Hesap Yöneticisi aracını önceden ayarlamamış bir yakınının Gmail hesabına erişmek istediğinde, şirketin kullanıcı gizliliği politikasıyla Türk miras hukukunun emredici kuralları çoğu zaman karşı karşıya geliyor.

Yabancı Platform Sözleşmeleri Türk Miras Hukukunun Önüne Geçebilir mi?

Bu noktada net bir tavır almak gerekiyor: Hayır,........

© Hukuki Haber