Dava Şartı Arabuluculukta Anlaşmama Tutanağı Eksikse Dava Usulden Reddedilir mi? Tartışmalı Uygulama
Evet, arabuluculuk son tutanağı dava dilekçesine eklenmez ve mahkemenin tanıdığı bir haftalık kesin süre içinde de dosyaya sunulmazsa dava, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi uyarınca usulden reddedilir. 2026 itibarıyla hâlâ yürürlükte olan bu kural, dosyanın esasına hiç girilmeden davanın kapının önünde geri çevrilmesi anlamına geliyor ve uygulamada tartışmalı sonuçlar doğuruyor.
Arabuluculuk Neden Dava Açmadan Önce Zorunlu Hale Getirildi?
2018 yılında 7155 sayılı Kanun'la Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesi, iş hukuku, ticari uyuşmazlıklar ve tüketici davaları başta olmak üzere pek çok uyuşmazlık türünde arabuluculuğa başvurmayı dava açmadan önceki zorunlu ilk adım haline getirdi. Amaç, mahkemelerin üzerindeki iş yükünü azaltmak ve tarafları dava masrafına girmeden önce bir kez de masada müzakereye teşvik etmekti.
Somut bir örnek üzerinden bakalım. Bahçelievler'de bir işçi, işten çıkarıldıktan sonra kıdem ve ihbar tazminatı alacağı için doğrudan iş mahkemesine gidemez. Önce bir arabulucuya başvurması, işveren tarafla bir araya gelmesi ve süreç sonunda anlaşma sağlanamadığına dair bir tutanak alması gerekir. Bu tutanak olmadan açılan dava, mahkemenin önüne bile gelmeden bir hazırlık sorunu olarak karşımıza çıkar.
Arabuluculuk görüşmesi, dava açılmadan önceki zorunlu aşamadır.
Son Tutanak Dilekçeye Eklenmezse Mahkeme Ne Yapar?
Arabuluculuğa başvurulmuş ama süreç anlaşmayla değil anlaşmama tutanağıyla sonuçlanmışsa, davacının bu tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemesi gerekir. Bu ek unutulursa mahkeme, dosyayı kendiliğinden inceler ve davacıya, tutanağın bir haftalık kesin süre içinde sunulması gerektiğini, aksi halde davanın usulden reddedileceğini bildiren bir davetiye gönderir.
Örneğin bir kiracı, ev sahibiyle kira bedeli uyuşmazlığı için arabuluculukta anlaşamadıktan sonra dava açar ama arabulucudan aldığı onaylı tutanağı dilekçeye eklemeyi unutur. Mahkeme kendisine bir haftalık süre tanır; bu süre içinde tutanak dosyaya girerse dava........
