Thomas Hobbes'un "İnsan insanın kurdudur" (Latince: Homo homini lupus) sözünü “Kadın kadının kurdudur” olarak kurar kimi kadınlar, hep içim acır. Feminist hareket “Kadın kadının yurdudur” versiyonunu oluşturdu sonra. Kimi kadınların “bir kadına en büyük kötülüğü bir başka kadın yapar” gibi bir yaklaşımı benimsiyor acı bir şekilde sanki bir kadının söz gelimi arkasından dedikodu yapmak ona tecavüz edip öldürüp, üstüne beton döküp yakmaktan daha büyük bir kötülükmüşçesine. Bu mesele şüphesiz patriyarkanın sadece birbiri ile rekabet eden şekilde konumlandırması ve içselleştirilmiş kadın düşmanlığı (mizojini) ile ilişkili. Bu geniş resmin biraz özeline, lider pozisyondaki kadınlara diğer kadınlar tarafından zaman zaman yöneltilen tahammülsüz tutum üzerine birlikte biraz düşünelim isterim.

Patriyarka kadınları birbirinin gardiyanı şeklinde konumlandırır. Daha önce iki ayrı yazıda da “Annelerimizle neden geçinemiyoruz?” başlığında da bu konudan uzunca konuşmuştuk. Kadınlar büyürken toplumsal cinsiyet normlarını içselleştirir ve kendi kendilerinin ve birbirlerinin gözetmeni haline gelirler. Böylece artık dışsal bir otorite artık gerekmez, çünkü gözetim mekanizması içe işlemiştir. Kız çocuğunun gereği gibi davranmasını sağlayan anne bu eylemlerini hep “baban çok kızar” olarak çerçevelendirerek liderlik ve karar verme rolünü yine babaya bırakır, asıl uygulayıcı kendisi olsa dahi. Kadınlık normlarında uysal, işbirlikçi, geri planda duran bir resim kabul görür. Oysa güçlü/lider kadın bu normları ihlal eder. Bu ihlal çoğu zaman önce diğer kadınlarda bir rahatsızlık yaratır. Bu ihlali fark edip cezalandıran bazen başka kadınlar olur, çünkü onlar bu normların bekçiliğini üstlenmiştir.

Tam bu noktada sosyolog Deniz Kandiyoti'nin "patriyarkal pazarlık” olarak adlandırdığı kavramdan söz etmekte fayda var. Buna göre kadınlar, itaat, sabır, dolaylı güç edinme yollarıyla patriyarkal sistemin kurallarına uyarak belirli bir güvenlik ve statü kazanırlar. Pazarlık denen yer tam da burası: ben benden beklendiği gibi itaatkar ve sabırlı olup senin gücünü talep etmeyeceğim, sen de karşılığında bana bir güvenli bir pozisyon sağlayacaksın. Bu pazarlığı yapmış, kurallara uyarak bir yer edinmiş bir kadın, kuralları açıkça çiğneyen ve doğrudan güç talep eden bir kadını gördüğünde, kendi yaptığı "pazarlığın"........

© HTHayat