Samsun’da geçtiğimiz gün Samsun Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı SASKİ'nin ana su hattında meydana gelen hasar çok önemliydi ve kenti yönetenlere önemli hatırlatma yaptı. 

Çünkü sonuçta yüzlerce hanenin susuz kalmasına yol açtı. 

SASKİ ekiplerinin sabaha kadar aralıksız çalışması 'oldukça çözüm odaklı' çabası belki bu sürenin kısalmasını sağlaması önemli ama; gözden bir konuyu kaçırmamak gerekir. 

Sonuçta orada SASKİ'nin ana hattı bulunuyor.

Yani merkez ilçelerin suyunu temin eden ana hat. 

Bu on binlerce konut demek.

Bir milyon kişinin susuz kalması demek. Bu çağda olmaması gereken bir durum, bunu da kabul etmek gerekir. 

Çünkü teknolojinin her türlüsünün kullanıldığı, yeraltını  video izler gibi görebildiğimiz bir dönemde, orada o hattın olduğunun bilinmesi imkansız. 

Meydana gelen hasar sonrası, SASKİ ekipleri çok hızlı bir şekilde düz kotlarda bulunan abonelerin suyu hiç kesilmeden çalışmalarını yaptı. 

Ama yüksek kotta abonelere su verilebilmesi için, pompaları harekete geçirebilecek suyun depolanması beklendi. 

İlyasköy, Kışla, Fevzi Çakmak, Esentepe, Körfez'in üst kısımları, Atakent'in, Balaç'ın üst kısımlarına su gece yarısına kadar kademeli olarak verilebildi. 

Sonuçta sorun çözüldü ama Samsun önemli bir 'sınav atlattı' ama bazı soru işaretlerini de gündeme getirdi. 

Çünkü "Bu hat burada olduğunu müteahhit firma ya da belediye ekipleri biliyor muydu?" sorusu yanıt bekliyor. 

Baruthane mevkiindeki Atatürk Bulvarı üzerinde yapılan yol çalışması sırasında belediyelerin sondaj ekibi zemin etüdü yaparken oluşan bu hasar öncesi, Coğrafi Bilgi Sistemi” (CBS) ile ilgili bir çalışma yaptı mı önemli.

Yapmış olsa böyle bir hasar meydana gelmezdi elbette. 

Yani SASKİ ile bağlantılı olsa, yeraltı hat haritasını almış olsalar böyle bir kazanın oluşması mümkün değil, diye düşünüyorum.

Tabi ki olaya sadece SASKİ olarak bakmamak lazım. SAMGAZ, YEDAŞ ve TELEKOM hatları olabilirdi. 

O nedenle Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan'ın bu konuda belediye ekiplerine bundan böyle 'gerekli hatırlatmayı yapması' gerektiğinin altını çizmek gerekir. 

Yani koordinasyon önemli. 

Kaldı ki bu müteahhit firma da olsa, aynı konuda koordinasyonların yapılması gerekir. 

Hatta sadece SASKİ ile değil;  kurumlar arası bilgi paylaşımıyla kanalizasyon, doğalgaz, elektrik, fiber ve su hatlarının kesin güzergâhlarının tamamının sorgulanması gerekir. 

Bu basit gibi görünen eksiklik, Samsun'da yüzlerce konut ve işyerinde geçici de olsa susuzluğa yol açtı. 

Bu basit olarak atlatılan kaza sonrası, kentin bir yeraltı haritasının çıkarılması zorunluluğunu da ortaya çıkmıştır.

Her kurumun kendinde bulunan yeraltı haritası, bir bütün harita haline getirilmelidir.

Bu arada da Samsun Valisi Orhan Tavlı devreye girebilir. 

Olup olmadığını bilmiyorum ama varsa da sürekli güncellenmelidir. 

İş güvenliği ve kamu yararı bunu gerektirir. 

Çünkü sonuçta, bir su hattının patlaması sadece vatandaşın susuz kalması demek değildir. 

Yolun tekrar kazılması, onarım, su kaybı, iş gücü ve zaman kaybı ve sonuçta kamu zararıdır.

Bunların hepsi kamu kaynağının israfı olarak görülse de; öte yandan kazı sırası ve sonrasında can güvenliği riski de taşıması cabası.

Peki yapılaması gereken ne?

Öncelikle belediyeler başta olmak üzere tüm altyapı kurumları, "Coğrafi Bilgi Sistemi"” (CBS) tabanlı ortak bir altyapı envanterini acilen hayata geçirmeli. 

Şahsi fikrim; bu sistem tüm kurumların anlık olarak güncelleyebileceği, kazı yapacak firmanın da sorgulayabileceği şekilde olmalı.

Böylece hem zaman hem de müdahale açısından çok daha yararlı olabilir.

Ayrıca böyle kazı ve yol çalışmalarında yukarıda belirttiğim kurumlardan bilgi alınması da elzem gibi gözüküyor. 

Samsun’daki olay, küçük bir bölgede yaşandı diye sıradanlaştırılmamalı. 

Daha önce doğalgaz çalışmalarında o zaman ki adıyla TEDAŞ'ın ana hattı arızalanmış ve gazetemizin tüm bilgisayarları hasar görmüş ve davacı olup zararımızı tazmin etmiştik. 

Çünkü dikkat edilmezse; rastgele kazı yapılırsa bugün su kesilir, yarın Allah korusun doğalgaz hattı hasar görür veya elektrik hattı gibi arızalar oluşabilir. 

O nedenle; SASKİ'nin yaşadığı bu olay, 'Orada hat olduğunu bilmiyorduk” mazeretinin son bulması için 'bir başlangıç' olabilir. 

Samsun'a geçmiş olsun. 

SASKİ'ye de kentin yüzde 90'nın suyunu kesmeden arızayı giderip, yüksek kotlardaki abonelere de kademeli olarak  suyu verdiği için kutluyorum. 

Ama eleştiriler yok mu?.

Koordinasyon sağlanırsa, bir daha böyle  şeyler yaşanmaz umuyorum. 

© Hedef Halk