Yarın, 1 Nisan 2026 itibarıyla 5G Türkiye’de hizmete girecek. Sıradan vatandaş için başlangıçta büyük bir değişiklik görünmese de orta vadede iletişimde ciddi bir kalite artışı ve gecikme sürelerinin düşüşü yaşanacak. Ancak 5G’ye geçişin faturasının önemli kısmı yine altyapıya çıkacak. Zira 5G için iletişim faturasını hafifletecek, yatırımı teşvik edecek farklı bir frekans tahsis modeli uygulanmadı; öncekiler gibi ihaleye çıkıldı.

Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone, 5G lisans bedeli olarak toplamda KDV dahil 3 milyar 534 milyon dolar ödeyecek. Ayrıca bu üç şirket 5G altyapısı için geçmişte önemli yatırımlar yaptı ve yapmaya da devam edecek. Resmî olarak açıklanan net bir altyapı yatırım tutarı bulunmuyor. Bu nedenle “altyapıya ne kadar harcandığı bilinmiyor” ifadesi artık teknik olarak eksik kalıyor.

Ancak altyapının önemli bir kısmının ithal bileşenlere dayanması hâlâ büyük bir sorun. 5G’nin özellikle anten, radyo ekipmanı, çekirdek şebeke yazılımları ve güvenlik unsurlarında yüksek oranda dışa bağımlı olması hem maliyetleri yükseltiyor hem de jeopolitik riskleri artırıyor. Nitekim Avrupa’da birçok ülke de benzer şekilde ulusal güvenlik riskleri nedeniyle belirli tedarikçilere kısıtlama getirerek kendi 5G geçiş süreçlerinde gecikmeler yaşadı.

Maliye ve Hazine Bakanlığı bir yandan 5G’den gelecek lisans ücretini hesaplarken, diğer taraftan bu ücretin yurtdışına çıkacak ekipman maliyetleriyle dengeleneceğini de göz önünde bulundurmak zorunda. Piyasada 5G uyumlu cihazların yaygınlaşması için de zamana ihtiyaç var. ABD–Çin rekabeti nedeniyle birçok ülke 5G’yi yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda ulusal güvenlik unsuru olarak ele alıyor ve tedarik zincirlerini çeşitlendirmeye çalışıyor.

Öte yandan yerli/milli kriterler konusu, 4.5G döneminde olduğu gibi 5G’de de önemini koruyor. Türkiye’nin 5G’de yerli üretim oranını artırma hedefi, sadece ekonomik değil stratejik bir gereklilik. Avrupa Birliği ülkelerinde de benzer bir eğilim mevcut; birçok ülke 5G altyapısında yerli üretim veya güvenilir tedarikçi zorunluluğu getirerek millileştirme yönünde politikalar izliyor.

Türkiye’de ULAK baz istasyonu gibi yerli çözümler devreye........

© Habertürk