Bir düşünceyi ölümsüz kılan, uğruna ödenen bedel midir, yoksa insanın henüz yaşarken o düşünceyi dönüştürme ihtimali mi? Belki de asıl trajedi, hakikatin bir insanla birlikte susması değil, insanın hakikat uğruna yaşayabilecekken ölümü tek seçenek sanmasıdır.

MÖ 399 yılında Sokrates, Atina’da ölüme mahkûm edildiğinde önünde iki yol vardı: Ölümü kabul etmek ya da dostlarının yardımıyla kaçıp yaşamaya devam etmek. O, kaçmadı. Fakat bugün, aradan yaklaşık 2.400 yıl geçtikten sonra, kendimize hâlâ aynı soruyu sorabiliriz: Sokrates kaçsaydı, felsefe gerçekten bir şey kaybeder miydi?

Bu sorunun cevabı, ilk bakışta göründüğü kadar basit değildir.

Sokrates’in ölümünü çoğu zaman bilgeliğin cesaretle buluştuğu bir an olarak anlatırız. Ölüm karşısında geri adım atmayan, düşüncelerini hayatından üstün tutan bir filozofun hikâyesidir bu. Ancak onun kararını yalnızca bir kahramanlık öyküsü olarak görmek, meselenin en insani tarafını gözden kaçırmamıza neden olabilir.

Çünkü Sokrates de yaşayan bir insandı. Dostları, ilişkileri, alışkanlıkları ve henüz yaşayabileceği günleri vardı. Kaçsaydı düşünmeye, soru sormaya ve insanlarla tartışmaya devam edebilirdi. Belki daha çok öğrenci yetiştirecek,........

© Haberler