İnsan, kendisiyle ilgili en büyük yalanı aynaya bakarken söyler.

Başkalarının iki yüzlülüğünü görmekte ustayızdır ama sıra kendimize geldiğinde aynanın buğulanmasını tercih ederiz. Belki de bu yüzden Arthur Schopenhauer bugün, yaşadığı çağdan daha fazla okunmayı hak ediyor. Çünkü o, insanı pohpohlayan filozoflardan değildi. Yarayı gösterir, sonra aynayı yüzünüze bırakırdı.

Hukuk, Ahlak ve Siyaset Üzerine adlı eserini yeniden okurken dikkatimi çeken bir ayrıntı oldu. Kitabın büyük kısmı ahlaka ayrılmış. Hukuk ve siyaset ise daha geride duruyor. İlk bakışta sıradan bir tercih gibi görünebilir. Oysa Schopenhauer için bu bilinçli bir sıralamaydı.

Çünkü yasalar, insanı iyi yapmaz; yalnızca sınırlar.

Siyaset, vicdan üretmez; yalnızca düzen kurar.

Ahlak ise insanın kimse bakmıyorken verdiği karardır.

Bugün ise tam tersini yaşıyoruz. İyi görünmeye, iyi olmaktan daha fazla emek harcıyoruz. Vicdanımızı değil, imajımızı parlatıyoruz. Alkışın olduğu yerde erdem de çoğalıyor; alkış kesildiğinde ise çoğu erdem sessizce ortadan kayboluyor.

Schopenhauer’in şu sözü hâlâ insanın canını acıtıyor: “Birçok insan, başkasını gerçekte nasılsa o şekilde görmüş olsaydı dehşete kapılırdı.”

Belki de........

© Günışığı Gazetesi