menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kültürel ve Doğal Miras Meselesi

38 0
07.07.2026

Pazar günü Dicle Toplumsal Araştırmalar Merkezi DİTAM’ın Yerel Hizmetler İzleme Ağı’nın toplantısındaydım. “Kültürel ve Doğal Miras’ın Korunması” başlığı altında bir sunum yaptım.

Birleşmiş Milletlerin “Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar” programının 17 başlık altında düzenlediği çalışmanın Diyarbakır’a dair olan dokuz sunumundan biriydi bana düşen.

Zaman dar konuşmacı sayısı da fazla olunca artık on dakikalık süre içinde olabilecekleri konuştuk.

Sorum şuydu; -Tarihi ve Kültürel Doğal Miras(lar)ımızın farkında mıyız? -Farkında isek, ne kadar farkındayız? -Farkındalıkla birlikte sahip olmak ve sahip çıkmak için ne yapıyoruz? -Ve bu sahipliğin gereğini yapmak için kurumsal anlamda ne kadar örgütlü bir toplumuz!

Malum UNESCO 2015 yılında Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri’ni Tarihi ve Kültürel Miras KALICI Listesine aldı. Son bir kaç yıldır da Zerzevan kale şehri ve Mithra’s Tapınağı GEÇİCİ listede ve her an kalıcı listeye dahil edilebilir.

Bilindiği üzere Doğal Kültürel Miras sadece somut fiziki varlıklardan mekânsal manzumelerden oluşmuyor. Somut olmayan kültürel miras değerleri de var bu varlıkların içinde. Mesela Dengbêj klamları, sözlü tarihe mal olmuş belgelenip kayıt altına alınmış eserler. DEQ dediğimiz insan bedenine nakşolunmuş dövmeler ve daha niceleri…

Şehir; bu iki başlık altında çokça varlığa ev sahipliği yapıyor. Koca Orta Avrupa’nın en namdar şehirlerini gezdiğinizde orta çağın görkemini yansıtan kiliselerini en çok görürsünüz. Köln’deki Dom Katedrali, Strazburg’daki Büyük Katedral, Paris’teki Notre Dame Katedrali bunlardan sadece üçü. Üçünü de ziyaret etmiş biri olarak ihtişamlarının etkiyeleyici olduğunu ifade etmeliyim.

Peki geriye dönüp kendimize baktığımızda bütün dönemlerin inanç mekânı olan; altı bin yıl evvel pagan / putperestlik mekânı, sonra Hristiyan inancının tacı Mar Toma Katedrali olan, yedinci yüzyıldan sonra da 1.400........

© Güneydoğu Ekspres