menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Türkiye eğitime yeterince kaynak ayırıyor mu?

14 0
08.11.2026

OECD'nin 2026 “Eğitime Genel Bakış” (Education at a Glance) raporu ülkelerin eğitim sistemleri hakkında birçok ilginç veri içeriyor. Raporu incelerken özellikle eğitim harcamaları ile ilgili grafikler dikkatimi çekti. Bu grafikler Türkiye'nin eğitime ayırdığı kaynakların yetersiz olduğunu gösteriyor. Üstelik sorun yalnızca zengin ülkelerden daha az harcamamız değil. Kendi ekonomik gücümüze oranla da eğitime yeterince kaynak ayırmıyoruz.

Öncelikle rapordaki eğitim harcamalarının çoğunun 2023 yılına ait olduğunu belirteyim. OECD ülkelerinden karşılaştırılabilir verilerin toplanması ve işlenmesi zaman aldığından, 2026 raporunda üç yıl öncesinin rakamlarını görüyoruz.

MİLLÎ GELİRDEN EĞİTİME AYRILAN PAY AZALIYOR

OECD'nin C1.2 grafiği, kamu eğitim harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranının 2015 ile 2023 arasında nasıl değiştiğini gösteriyor. Türkiye'de bu oran %4,1'den %3,2'ye gerilemiş. Aynı dönemde OECD ortalaması ise %4,4'ten %4,2'ye düşmüş.

Yani OECD ülkelerinde sınırlı bir gerileme yaşanırken Türkiye'de çok daha ciddi bir düşüş söz konusu. Sekiz yılda eğitime ayırdığımız millî gelir payı yaklaşık beşte bir azalmış.

İLKOKUL VE ORTAOKULLARDA DURUM

Ülkeler arasında öğrenci başına yapılan harcamalar karşılaştırıldığında büyük farklar ortaya çıkıyor. Satın alma gücü farkları hesaba katıldığında OECD ülkelerinde ilkokul öğrencisi başına yıllık toplam harcama ortalama 13.639 dolar. Türkiye'de ise 4.900 dolar. Ortaokullarda da durum benzer: OECD ortalaması 15.305 dolar, Türkiye'de ise 5.038 dolar.

Elbette daha zengin ülkelerin eğitime daha fazla para harcaması beklenir. Bu nedenle OECD, öğrenci başına harcamaları ülkelerin kişi başına millî gelirine oranlayarak da karşılaştırıyor. Bence bu gösterge daha anlamlı.

İlkokullarda öğrenci başına harcamanın kişi başına millî gelire oranı OECD ülkelerinde ortalama !,7 iken Türkiye'de ,8. Ortaokullarda ise OECD ortalaması $, Türkiye'deki oran yalnızca ,1. Demek ki Türkiye, kendi ekonomik gücüne oranla bile ilkokul ve ortaokul öğrencilerine OECD ortalamasının yaklaşık yarısı kadar kaynak ayırıyor.

Bu veriler düşündürücü. İlkokul eğitimi, öğrencilerin okuma, yazma, matematik ve öğrenmeyi öğrenme gibi temel becerileri kazandıkları dönem.........

© Gazete Pencere