“Duydun mu? Şu Mehmet Efendi’nin oğluna kimi isteyeceklerini?”

“Evet, duydum. Ama flört etmenin yanlış olduğunu düşünüyorum. Aileler üzerinden iletişim kurmak daha önemli.” dedi Ayşe Hanım.

“Kesinlikle! Ahlak, her şeyden önce gelmeli. Gençler, Allah’ı bilmenin paradan daha değerli olduğunu unutmamalı.” diye onayladı Merve Hanım da.

Ayşe Hanım devam etti. “Doğru, şimdi sanal ortamda tanışıp hüsrana uğrayanlar çok. Bugünkü gerçek hayatta kadim değerleri korumak zor. Ailelerin desteği olmadan sağlıklı bir ilişki geliştirmek imkânsız. Evlilik, sadece bir sözleşme değil, bir sorumluluk.”

“Aynen öyle! İçinde sevgi ve saygı olmalı. Ama sanal tanışmalar, çoğu zaman bu değerleri kaybettiriyor.” Mehmet Efendi’nin oğlu da internetten bulmuş kızı, dedi Merve Hanım.

“Ne acı! Kadim değerlere sahip çıkmalıyız, öyle sanal ortamda tanışmayla olmaz, olsa da eksik olur, sıkıntı olur ki hep olumsuzlukları duyar olduk.”

“Evet, haklısın dedi ve eve doğru yürüdü Merve Hanım da Ayşe Hanım da.

Onlar eve giderken biz de yazarın diliyle devam edelim.

Yüzyıllar önce, yok yok, çok abarttım belki de kırk yıl önce demeliydim. Konağın en yaşlı ferdi, seksenli yaşlarındaki bilge Ayşe Hanım, Merve Hanım’la ayaküstü sokak muhabbetinden sonra evine gelip pencerenin önünde oturmuş, bahçedeki solan güllere hüzünle bakıyordu. Gözlerindeki derin çizgiler, sadece zamanın değil, aynı zamanda yüreğindeki tarifsiz acının da haritası gibiydi.

Torunu Elif, yanına yaklaşarak sordu,

“Neden bu güller soldu, Nene?”

Ayşe Hanım, gülümseyerek, “Zaman geçtikçe, her şeyin bir sonu olur evladım. Ama hatıralar, tıpkı bu güller gibi, içimizde hep canlı kalır,” dedi. Gözleri uzaklara dalarken, kendi çocukluğuna dair anılar zihninde canlandı. “Ben de senin yaşındayken, sokaklarda ip atlayarak, sek sek oynayarak ve misket yuvarlayarak geçirdiğim günleri hatırlıyorum. O zamanlar, yemyeşil bir mahallenin ortasında, asırlık çınarların gölgesinde, doğanın huzur veren seslerine tanıklık etmiş bu konak o zamanlar daha bir hayat doluydu.

“Konağın avlusunda, bizim gibi çocukların kahkahaları yankılanırken, bahçede açan çiçekler arasında saklambaç oynayan küçük hayalperestler, bu sıcak atmosferin neşesini paylaşırlardı, paylaşırdık. Hele de bahar mevsiminde taze erikler, ilaçsız mis gibi kokan şekerpare cinsi kayısılar, yenidünyalar, ayvalar, armutlar, incirler, şeftaliler insanın aklını başından alırdı.

Evet kızım Elif, “Bu konak, yalnızca taş ve ahşaptan ibaret değildi; nesilden nesile aktarılan sevginin, saygının, dayanışmanın ve bin yıllık geleneklerin canlı bir abidesiydi. Konağın her köşesinde, geçmişten bugüne uzanan bir aile sıcaklığı hissedilirdi. Duvarlarda asılı duran soluk fotoğraflar, buruşuk ellerin ördüğü danteller, çatlaklarla dolu ahşap masa… Hepsi, ailemizin köklerinin ne kadar derinlere indiğinin sessiz tanıklarıydı. İnşaAllah bu konuşmalarımdan bir şeyler anlıyorsundur?

Evet, babaanne şu erik ve şekerpare cinsi kayısılar, yenidünyalar, ayvalar, armutlar konusunda kesinlikle sana katılıyorum. Ancak o bahsettiğin diğer “aile sıcaklığı” falan benim pek dikkatimi çeken konular değil.

Kızım, mekân, insan ruhunun yansıması gibidir; “Dağlar Hz. Davut’un sesine ses verir. Onunla ilahi okur. Demir onun avucunda mum gibi yumuşar. Rüzgâr Süleyman peygambere hamallık eder. Onu taşır. Deniz Hz. Musa’ya söz söyler, onunla konuşur. Ay İki cihan serveri Peygamberimizle işaretleşir, buyruğuna uyar. Ateş Hz. İbrahim’e serinlik gölü olur. Bu mekanlar da bizim aile değerlerimizle şekillenir. Sen nasıl olur da “aile sıcaklığı” konusuna bu kadar uzak kalırsın?

Evet, kızım! Bu konak da insan misali konuşur. Neleri görüp neleri geçirdiğini, bizden size sizden daha ötelere taşır, değerlerimizi.

Fakat günümüzdeki “dört duvar” dediğimiz mekanlar, soğuk ve donuk bir ruhsuzlukla dolup taşıyor; yaşamın sıcaklığını yitirmiş, anılara kapı aralamaktan uzak bir hale gelmiş durumda. Sen de sanal dünyadaki sınırların sana gösterdiği ruhsuzlukla beslendiğin için bu cümleleri kurmana şaşırmıyorum aslında.

Elif, “Nene, biz aile değerlerini herhalde sizin gibi yaşatamayacağız. Kim bilir, ailemizi belki de hepten unutacağız. Sahi böyle olur mu nene?” diye sordu.

Ayşe Hanım, “Unutmak, köklerimizi kaybetmek demektir evladım. Aile, hayatın en değerli hazinesidir.”

Elif, aman, babaanne! Bahsettiğin değerler bizim için yok gibi bir şey!

“İnsanın anıları, konağın duvarlarında, koridorlarında, çatısında bacasında, bahçesinde, orasında burasında mekânın ruhunu beslerdi. Bu konak, sadece bir yaşam alanı değil, aynı zamanda hayallerin, dostlukların ve anıların saklandığı bir hazineydi. Her köşesinde, geçmişin izleriyle dolu bir yaşamın sıcaklığı hissedilirdi.” … falan filan diyorsun. Diyorsun da biz tabletten, telefondan, emojiden, storyden, beğeniden başka bir dünya tanımıyoruz ki!

Konağın her penceresi, ailenin geçmişiyle geleceği arasında bir köprü kurarak, yaşamın sürekli akışını simgeliyordu ancak bu akış sanki eskisi kadar sağlam değildi.

Babaanne ile Elif’in konuşmaları böyle devam ediyordu. Gerçekten de bu konakta, zamanın yavaş aktığı, değerlerin altın bir zincir gibi kuşaktan kuşağa devredildiği günler geride kalmıştı. Şimdi, modern hayatın hızlı ritmi, bir zamanlar huzurun sembolü olan bu duvarlara da sızmaya, sessiz bir çöküşün ayak sesleri duyulmaya başlamıştı. Konağın varisleri, büyüklerinin özenle yeşerttiği bu aile ağacının dallarını farkında olmadan kurutuyordu sanki.

Ayşe Hanım, Elif’e dönerek,

“Unutma, aile bağları ne kadar güçlü olursa, köklerimiz o kadar derinleşir,” dedi. Elif, bu sözleri aklında tutarak, babaannesini mutlu etmek için “Ben de ailemizi her zaman koruyacağım, Nene,” dedi. Söylediğine Elif bile inanmamıştı. İkisi de bakıştılar, gözler birçok sözü çoktan anlatmıştı.

Evet, beklentiler böyleydi. Aile sofrası, bir zamanlar kahkahaların yankılandığı, dertlerin paylaşıldığı bir buluşma noktasıyken, şimdi sessizliğin hüküm sürdüğü, bireysel tabakların tüketildiği bir mekâna dönüşmüştü.

Babaanne de bu duruma üzülüyordu ve içten içe ne yapabilirim de aile değerlerini tekrar yaşanılır hale getiririm diye bazen kendi kendine bazen de dinleyen birisiyle konuşurdu.

Ayşe Hanım’ın yaşadığı konakta özellikle akşam yemekleri, aile üyelerinin bir araya gelmesi için önemli bir fırsattı. Ancak Elif, kariyerine odaklanmış bir şekilde cep telefonuna bakarak, babaannesinin yardım teklifini geri çevirdi. Aile değerlerinin önemine vurgu yapan Ayşe Hanım, Elif’in bu duyarsızlığından üzülmüştü. Can ise odaya girdiğinde, aile yemeklerinin sıkıcılığından şikâyet ederek, geleneklerin kendisi için bir anlam taşımadığını dile getirdi.

Masa etrafında oturan aile üyeleri, akşam yemeğinin tadını çıkarırken, Ayşe Hanım torunlarına dönerek,

“Çocuklar, köklerinizi unutmamanız çok önemli. Ailemiz, geçmişten gelen değerlerle dolu,” dedi.

Can, alaycı bir gülümsemeyle, “Anne yaaa, bu zamanda kök mü kalmış? Hayat keyif almakla ilgili, geçmişte ne var ki?” diye yanıtladı.

Elif, kardeşine sert bir bakış atarak, “Can, bu düşüncelerin sorumsuzca. Bir gün yalnız kalacaksın, bunu biliyor musun?” dedi.

Raziye Hanım, “Oooo, Elif haklı, Can. Geleneklerimiz, bizi biz yapan değerlerdir,” diye araya girdi.

Abdullah Efendi, “Baba olarak diyorum ki, aile sadece bireylerden oluşmaz. Biz, büyük bir çınar gibiyiz. Köklerimiz sağlam olursa, dallarımız da güçlü olur,” diyerek destekledi.

Can, “Ama ben tabletimle ve telefonumla mutluyum! Geçmiş, geçmişte kaldı. Şimdiye odaklanmalıyız. Yapmayın böyle!” dedi.

Ayşe Hanım, kalbi kırık bir şekilde, “Ama, Can, ailenin önemi çok büyük. Gelenekler, toplumun en sağlam taşıdır. Onları unuttuğumuzda, her şey sarsılır,” diye yanıtladı.

Elif, yumuşak bir sesle, “Babaanne, biz gençler de bu değerleri anlıyoruz. Ama hayatı yaşamak da önemli. İkisini dengelemeliyiz,” dedi.

Can, biraz daha ciddi bir şekilde, “Tamam, belki de haklısınız. Ama ben yine de hayatı dolu dolu yaşamak istiyorum,” diye itiraf etti.

Raziye Hanım, gülümseyerek, “Hayatın tadını çıkarmak güzel, ama köklerinizi unutmayın. Geçmiş, geleceğe ışık tutar,” dedi.

Ayşe Hanım, yüzünde bir gülümseme ile, “İşte bu!

Aile, geçmişten geleceğe uzanan bir köprü gibidir. Beraberce bu dengeyi kurmalıyız,” diyerek konuşmayı sonlandırdı. Herkes bir an sessiz kaldı, düşüncelere daldı.

Ayşe Hanım, çocukluğunda bayram sabahlarını büyük bir coşkuyla hatırlıyordu. O zamanlar, konağın avlusunda büyük bir masa kurulurdu. Masanın etrafında, anne, baba, dede ve diğer akrabalar bir araya gelir, bayramın getirdiği sevinçle dolup taşarlardı. Ayşe, annesinin mutfakta bayram tatlılarını hazırlarken, babasının bahçeden taze meyveler topladığını görürdü. Herkesin yüzünde bir gülümseme, kalplerinde ise sevgi vardı.

Büyükler, dualarını okuduktan sonra, dede Ayşe’ye yaklaşır,

“Kızım, bayramda sevinçleri paylaşmak önemlidir. Dertlerimizi de paylaşarak hafifletiriz,” derdi. Ayşe, bu sözleri her zaman aklında tutar, bayramlarda dede ile dualara katılmanın ve büyüklerin tecrübelerinden ders almanın önemini anlamaya çalışırdı.

Bir bayram sabahı, dede, Ayşe’yi yanına çağırarak, “Kızım, hayat bazen zorlayıcı olabilir. Ama unutma, aile her zaman senin yanındadır. Bizimle paylaştıkça dertlerin hafifler,” demişti. O an Ayşe, aile bağlarının ne kadar güçlü olduğunu hissetmişti.

Elif ve Can, Ayşe Hanım’ın bu anılarını dinlerken, büyüklerin hayat tecrübelerinin sadece sözde değil, yaşanmışlıklarla dolu olduğunu fark ettiler. Ayşe Hanım’ın gözlerindeki ışıltı, o eski bayramların sıcaklığını ve aile bağlarının derinliğini yansıtıyordu. Elif, babaannesinin anlattığı bu hikayelerin, kendi hayatında da bir gün yer bulmasını umuyordu. Can ise, bayramların sadece bir gün değil, ailenin bir araya gelmesi için bir fırsat olduğunu anlamaya başlamıştı.

Şimdi ise, o sıcak sohbetlerin yerini soğuk bir sessizlik almıştı. Paylaşım azalmış, dertleşme unutulmuştu. Gençler, kendi sanal dünyalarında kaybolurken, büyüklerin yalnızlığı giderek artıyordu. Neslin devamlılığı, sadece biyolojik bir olguya indirgenmiş, değerlerin yaşatılması ise demode bir kavram haline gelmişti. Özgürlük adı altında........

© Fikir Kazanı